فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بدون شک عدم توجه به تخلیة جمعیتی آبادی‌ها می‏تواند عواقب جبران‏ناپذیری بر سکونتگاه‏های انسانی وارد آورد. بررسی و شناخت کمّ‌وکیف این موضوع می‏تواند به برنامه‏ریزان و تصمیم‌گیران در حوزة برنامه‏ریزی فضایی در ممانعت از تخلیة کامل جمعیتی سکونتگاه‌های روستایی کمک شایانی کند. مطالعة حاضر از نوع کاربردی با روش توصیفی‌‌ـ تحلیلی است. جامعة آماری آبادی‌های کمتر از 100 نفر سکنه در استان خراسان رضوی طی سه دهه (1365 ـ 1395) بودند. به منظور بررسی ابعاد فضایی از تحلیل فضایی محلی موران و به منظور بررسی جهت و محدودة پراکنش از تحلیل میانگین مرکزی و توزیع جهت‏دار استفاده شد. نتایج نشان داد در سرشماری‏های سال‌های 1365، 1375، 1385، 1395 به ترتیب 2/92، 1/90، 8/94، 7/79 درصد آبادی‌های تخلیه‌شده در دهة قبل جمعیتی کمتر از 100 نفر داشته‏اند. نتایج تحلیل خودهمبستگی فضایی موران نشان داد الگوی پراکنش آبادی‌های در معرض تخلیه طی سه دهه خوشه‌ای است. همچنین، نتایج تحلیل میانگین مرکزی و توزیع جهت‏دار نشان داد 68 درصد از آبادی‏هایی که در معرض تخلیة جمعیتی قرار دارند در محدودة بیضی قرار گرفته‏اند و جز دهة 1365 ـ 1375 که جهت توزیع آبادی‏های در معرض تخلیه شمال غربی‌ـ جنوب شرقی بوده در سایر مقاطع زمانی، یعنی 1375 ـ 1395، شمال شرق‌ـ جنوب غرب بوده است.