تدوین مدل حق‌الزحمه خدمات حسابرسی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی ،دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکترای حسابداری ،دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه حسابداری دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشیارگروه حسابداری، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22099/jaa.2018.27523.1650
چکیده

چکیده حق‌الزحمة حسابرسی، به عوامل متعددی ازجمله ویژگی‌های مؤسسه حسابرسی، ویژگی‌های صاحبکار، شرایط حرفه، استفاده‌کنندگان، شرایط رقابتی، محیطی و ... بستگی دارد. در این پژوهش، به‌منظور بررسی جامع عوامل مؤثر بر حق‌الزحمه، با مصاحبه عمیق خبرگان، از روش کیفی و رویکرد مبتنی بر نظریه‌پردازی زمینه‌ای استفاده و نتایج در قالب یک مدل استخراج شده است. برای اعتباربخشی به نتایج پژوهش از معیارهای زاویه‌بندی (اجماع/مثلث‌سازی) داده‌ها، کنترل اعضا و مقبولیت استفاده شده است. طبق نتایج و مدل ارائه‌شده عوامل مهم به این شرح است: اندازة مؤسسه، میزان رعایت آیین رفتار حرفه‌ای، ارزش (ارزشمند بودن) کار برای صاحبکار و ویژگی‌ها و اعتبار مدیران و شرکا مهم‌ترین عوامل مؤثر در سطح مؤسسه حسابرسی است؛ اندازه، ریسک، توان تقاضای کیفیت، هدف صاحبکار از حسابرسی و حاکمیت شرکتی اثربخش مهم‌ترین عوامل در سطح صاحبکار است؛ درک استفاده‌کنندگان و ذینفعان کلیدی از حسابرسی، نگرش و ویژگی‌های سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان و تدوین مقررات و ضوابط اثربخش، مهم‌ترین عوامل در سطح حرفه و شرایط محیطی است. این عوامل در صورت اتخاذ راهبردهای لازم و وجود زمینه مناسب در سطح کلان و حرفه‌ای حسابرسی، ازجمله فراهم شدن بستر اقتصادی، بازار، قدرت نهادهای ناظر بر حرفه حسابرسی و تعامل سازنده این نهادها با دولت و قانون‌گذاران منجر به دستیابی به حق‌الزحمة معقول می‌شوند. مجموعة این عوامل به همراه پیامدهای حق‌الزحمة معقول، مدل حق‌الزحمة خدمات حسابرسی را تشکیل می‌دهند.