تحلیل تغییرات خط ساحلی کرانة غربی دریای خزر در قالب سلول‏های ساحلی (تالش تا انزلی)

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jtcp.2023.359377.670394
چکیده

پژوهش‌های دیرینه‌شناسی مؤید افت‌وخیز تراز آبی دریای خزر در قالب ارقام متفاوت تا چندده متر است. سواحل دریای خزر دارای توپوگرافی و کاربری اراضی متفاوت از جمله اراضی پست مرتبط با مصب رودخانه‌ها، خورها، یا پیشرفتگی‌های آب دریا در خشکی و سواحل نسبتاً بلندتر ماسه‌ای و شنی است. عموماً شیب پس‌کرانه بسیار اندک است. این عوامل شرایط مساعدی را برای غرقاب شدن زمین‌ها در زمان افزایش سطح تراز آب دریا یا بالا آمدن سطح پیزومتری آبخوان‌های ساحلی فراهم می‌کند. در این پژوهش با استفاده از تحلیل زمانی‌ـ مکانی به بررسی تغییرات خطوط ساحلی تالش تا انزلی در طول 45 سال در قالب سلول‏های ساحلی پرداخته شده است. برای این منظور با استفاده از نرم‌افزارهای Arc GIS خطوط ساحلی سال‏های 1975 و 1997 و 2020 و سپس با استفاده از نرم‌افزار DSAS میزان تغییرات خط ساحلی استخراج شدند. نتیجة پژوهش حاکی از آن است که تغییرات خط ساحلی در محدودة تحت بررسی کاملاً تحت تأثیر تغییرات سطح آب دریای خزر قرار داشته است؛ طوری که 77 درصد از خط ساحلی دچار پَس‌روی بیش از 30 متر شده است. در این میان فعالیت‌های انسانی نیز تا حدودی مانعِ ناپایداری خط ساحلی در اثر تغییرات سطح آب دریای خزر شده است.