روابط اقتصادی ایران و افغانستان در دورۀ پهلوی دوم (1357 - 1320ش.) صادرات و واردات

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد.

doi
چکیده

افغانستان کشوری است محصور در خشکی و به ویژه در سدۀ اخیر، برای تأمین کالاهای ضروری به واردات کالا از کشورهای مجاور نیاز داشته است. کشور‌های هند، پاکستان، روسیه و ایران به سبب همسایگی با افغانستان، نقش مهمی در تأمین نیازهای این کشور داشته‌اند. در دورۀ پهلوی دوم (1357-1320ش.) روابط کشورهای منطقه تحت تأثیر فضای جنگ سرد بود و پس از پایان جنگ جهانی دوم و بروز مسألۀ پشتونستان و از سویی دوری راه‌های روسیه، افغانستان عملاً امکان استفاده از مسیرهای شمالی و جنوبی را برای ترانزیت کالا از دست داد. در نتیجه ایران مناسب‌ترین گزینه برای صادرات کالا به افغانستان و تأمین نیازهای اقتصادی آن کشور بود. در این پژوهش با تکیه بر اسناد، به این موضوع پرداخته شده است که با وجود قاچاق انواع کالاها در مرز‌های ایران و افغانستان و شباهت کالاهای تولیدی دو کشور، چه نوع کالاهایی در دو کشور رد و بدل می‌شد و چه موافقت‌نامه‌هایی در این زمینه منعقد گردید.