حمایت از انتقال‌گیرنده با حسن‌نیت در حقوق ایران و فرانسه

doi
10.30497/law.2018.2304
چکیده

حمایت از انتقال‌گیرنده با حسن‌نیت از مسائل بنیادین در هر نظام حقوقی است؛ زیرا حدود و کیفیت این حمایت تأثیر مستقیمی بر ثبات، امنیت و سرعت نظام معاملاتی دارد. بررسی قوانین ایران نشان می‌دهد که در این زمینه رویکردی منسجم و یکپارچه وجود ندارد و قانون‌گذار در شاخه‌های مختلف حقوق، معیار و میزان حمایت متفاوتی را در نظر گرفته است. مطالعه تطبیقی نیز نشان می‌دهد که نمی‌توان حکمی کلی و واحد برای حمایت از انتقال‌گیرنده با حسن‌نیت صادر کرد، بلکه این حمایت در هر حوزه حقوقی تابع اصول و مبانی خاص همان حوزه است. برای مثال، در نظام ثبت املاک، حمایت از دارنده با حسن‌نیت سند رسمی بر پایه اصل اعتبار ثبت و اطمینان عمومی به دفاتر رسمی استوار است، در حالی که در حقوق مدنی، اصل حاکمیت اراده و لزوم رعایت حقوق مالکانه، دامنه این حمایت را محدودتر می‌سازد. همچنین در حوزه‌هایی مانند حقوق تجارت و مالکیت فکری، به دلیل اقتضائات سرعت گردش سرمایه و حمایت از اعتماد مشروع، مبانی حمایتی گسترده‌تری اعمال می‌شود. بنابراین، رجوع صرف به قواعد عام حقوق مدنی برای تعیین حکم انتقال‌گیرنده با حسن‌نیت کافی نیست و باید اهداف، رسالت‌ها و اصول حاکم بر هر شاخه از حقوق خصوصی را به‌صورت مستقل مورد توجه قرار داد تا نظامی کارآمد و منصفانه در حمایت از این اشخاص فراهم شود.