سنجش کیفیت زندگی شهری با الگوبرداری از شاخصهای بارومتر اروپایی (مطالعۀ موردی: شهر قزوین)
نویسندگان
1 دانشیار علوم سیاسی، گروه آینده پژوهی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.289797.1008013چکیده
کیفیت زندگی شهری بیانگر رفاه افراد، اجتماعات، و محیطهای شهری است و با افزایش جمعیت شهرها و سرعت شهرنشینی بیش از پیش مهمتر شده است. سنجش کیفیت زندگی شهری پتانسیل شناسایی الگوهای فضایی و روندهای پیشروی جوامع را دارد و میتواند مسیر مطمئنی برای شناخت، ارزیابی، و نیازسنجی در برنامهریزی شهری باشد. مرور نظاممند پژوهشهای این حوزه معیارهای متنوعی را در شاخصهای ارزیابی نشان میدهد. پایایی برخی از معیارهای پژوهش داخلی گزارش نشده است. در این پژوهش با الگوبرداری از مدل سنجش کیفیت زندگی در شهرهای اروپایی (بارومتر اروپایی) مقیاسی با دستهبندی نسبتاً مختصر و جدید از معیارهای سنجش کیفیت زندگی طراحی شده و با بهکارگیری عوامل پایای مدل نهایی به ارزیابی وضعیت کیفیت زندگی در شهر قزوین پرداخته شده است. با نظرسنجی از ساکنان شهر قزوین توسط پرسشنامه و اجرای تحلیل عاملی اکتشافی در نرمافزار SPSS، پایایی شش عامل توسط آلفای کرونباخ محرز شد. سپس، میزان کیفیت زندگی در این شهر با استفاده از آزمون T تعیین شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی است. بر اساس یافتههای پژوهش، معیارهای رضایت از زندگی، پاکیزگی و نظافت، کالبد شهری و ایمنی، امنیت و اعتماد بهترتیب بیشترین رضایت کلی را کسب کردند. بیشترین نارضایتی مربوط به عوامل وضعیت اقتصادی و خدمات آموزشی و رفاهی است. بر اساس نتایج پژوهش، میزان کیفیت زندگی در شهر قزوین بسیار اندک ارزیابی شد و رتبهبندی عوامل رضایت و مناطق سهگانة شهری نیز بهدست آمد. همچنین، شاخص سنجش بومی و پایا با دستهبندی جدیدی از معیارهای سنجش کیفیت زندگی شهری حاصل شد.