فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از سیاست‌هایی که بسیاری از کشورها جهت توسعة پایدار گردشگری مد نظر قرار داد‌ه‌اند توسعة شهرک‌ها و دهکده‌های گردشگری به صورت متمرکز و جلوگیری از ساخت‌وسازهای پراکنده و بی‌برنامة نابودکنندة محیط زیست، بافت فرهنگی‌ـ اجتماعی، و ساختار اقتصادی در مناطق جاذب گردشگر است؛ سیاستی که در ایران از سوی هیئت وزیران در سال 1396 به تصویب رسید. هدف از این مقاله ارائة یک روش‌شناسی جهت شناسایی فضاهای مستعد توسعة شهرک‌ها و دهکده‌های گردشگری است. پژوهش بر اساس هدف کاربردی و به لحاظ روش‌شناسی در زمرة پژوهش‌های توصیفی‌ـ تحلیلی قرار می‌گیرد. قلمرو فضایی استان مازندران به عنوان ورودی مدل تحلیلی به 23007 واحد فضایی 100 هکتاری تقسیم شده و جهت توسعة شهرک‌ها و دهکده‌های گردشگری مورد ارزیابی و اولویت‌بندی قرار گرفته است. در این مقاله شاخص مرکب «اولویت توسعة شهرک‌ها و دهکده‌های گردشگری در استان مازندران» از طریق مدل هیبریدی تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل شبکه‌ای (F’ANP) و بر مبنای 14 شاخص اثرگذار بر توسعة شهرک‌ها و دهکده‌های گردشگری ساخته و نقشة خروجی آن بر اساس 4 شاخص کنترلی تدقیق شده است. یافته‌های مدل نشان‌دهندة آن است که سه عامل «توان محیط زیستی و زیرساخت حمل‌ونقل»، «کمیت و کیفیت خدمات‌رسانی به گردشگران»، و «میزان پتانسیل سرمایه‌گذاری گردشگری» بر اولویت‌بندی فضاهای استان مازندران با هدف توسعة شهرک‌ها و دهکده‌های گردشگری اثرگذار است. نتایج پژوهش نشان داد امکان توسعة شهر‌ک‌ها و دهکده‌های گردشگری در ساحل در بخش‌های میانی و شرقی، در جلگه‌ به صورت محدود در بخش‌‌های شرقی استان، و در کوهستان در بخش شرق و غرب استان وجود دارد.