فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعة شهرنشینی متناسب با محیط‌ زیست موضوعی مهم برای پایداری است. درک درست رابطة بین شهرنشینی و محیط زیست برای توسعة هماهنگ هر دو سیستم بسیار ضروری است. در دهه‌های اخیر گسترش شهرنشینی و زیرساخت‌های انسان‌ساخت بدون توجه به منابع محیط‌ زیست رو به افزایش بوده است که باعث آثار فراوانی از قبیل کاهش منابع و آلودگی‌های محیط‌ زیستی شده و آیندة توسعة پایدار استان را به‌شدت تهدید کرده است. در این مطالعه تعادل بین زیرسیستم‌های شهرنشینی و محیط زیست با استفاده از مدل درجة هماهنگی دوگانه در شهرستان‌های استان خراسان رضوی بررسی و رتبه‌بندی شهرستان‌ها بر اساس امتیاز درجة هماهنگی دوگانه انجام شد. بر اساس امتیاز شهرستان‌ها، در هر زیرسیستم، شهرستان‌ها در چهار منطقة 1. فشار شهرنشینی؛ 2. فشار محیط زیستی؛ 3. فشار دوگانه؛ 4. عدم فشار تقسیم و رابطة بین درجة هماهنگی دوگانه و مناطق با یک‌دیگر مقایسه شده است. نتایج نشان می‌دهد شهرستان‌های گناباد (0.66) و درگز (0.62) به ترتیب بالاترین امتیاز تعادل را به دست آورده‌ و در دستة تعادل اولیه قرار گرفته‌‌اند. شهرستان‌های خوشاب (0.36)، مه‌ولات (0.38)، داورزن (0.39) به ترتیب پایین‌ترین وضعیت تعادل را داشته‌ و در دستة عدم تعادل متوسط جای گرفته‌اند؛ درحالی‌که اکثر شهرستان‌های قرارگرفته در مناطق فشار دوگانه و فشار زیست‌محیطی در دستة عدم تعادل کم واقع شده‌اند و اکثر شهرستان‌های واقع در مناطق عدم فشار و دارای فشار شهرنشینی در دستة نزدیک به تعادل جای گرفته‌اند. به طور کلی بر اساس محاسبات انجام‌شده درجة هماهنگی دوگانه از منطقة فشار دوگانه به منطقة دارای فشار زیست‌محیطی و بعد از آن منطقة دارای فشار شهرنشینی و در انتها منطقة عدم فشار در حال افزایش بوده است.