بارزسازی مناطق دگرسان شده با استفاده از روش‌های مختلف پردازش تصاویر ASTER در منطقه معدن فیروزه نیشابور

نویسندگان

1 گروه اکولوژی، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران

doi
10.22034/anm.2021.2031
چکیده

معدن فیروزه نیشابور در یک توالی آتشفشانی - رسوبی ترشیری مربوط به زون بینالود در شمال شرق ایران واقع شده است. بر اساس مطالعات صحرائی – آزمایشگاهی، واحدهای سنگی آندزیت، تراکی­آندزیت، تراکیت و پیروکلاستیک متعلق به ائوسن مهم‌ترین واحدهای سنگی منطقه مورد مطالعه را تشکیل می­دهند. دگرسانی­های سیلیسی، سریستی، آرژیلی و گوسان اغلب این سنگ­ها را تحت تأثیر قرار داده است. توالی­های شدیداً خردشده و دگرسان شده از واحدهای آندزیتی، تراکی­آندزیت و تراکیت میزبان اصلی رگه­ها، رگچه­ها و دانه­های باکیفیت و کمیت بالا از فیروزه هستند؛ بنابراین، شناسایی و نقشه­برداری کانی­های شاخص دگرسانی­های گرمابی با استفاده از دورسنجی داده­های ماهواره­ای استر می­تواند به‌عنوان ابزاری مقرون‌به‌صرفه و قابل‌استفاده برای شناسایی و پی­جویی کانی­زایی فیروزه در نظر گرفته شود. در این پژوهش بارزسازی زون­های دگرسانی گرمابی با استفاده از تکنیک­های تصاویر رنگی کاذب (RGB)، نسبت باندی (BR)، نسبت گیری باند جذب نسبی (RBD)، پالایش تطبیقی (MF) و نقشه‌بردار زاویه طیفی (SAM) روی تصاویر استر صورت گرفته است. بر اساس پردازش­های انجام‌شده و مطالعات صحرایی، زون­های دگرسانی گرمابی را می­توان به پنج گروه تقسیم کرد: زون­های سیلیسی – گوسان، سریستیک، پروپیلیتک، آرژیلیک و آرژیلیک پیشرفته. الگوریتم MF به‌وضوح پهنه­های دگرسانی گوسان در منطقه مورد مطالعه را بارز نمود. علاوه بر این روش SAM نیز برای شناسایی زون­های دگرسانی سریستیک، پروپیلیتک، آرژیلیک و آرژیلیک پیشرفته نتایج بهتری را نشان داد و ازاین‌رو می­تواند زمین­شناسان را برای یافتن اندیس­های جدید از کانی­زایی فیروزه در مناطق دیگر پیش از بررسی­های میدانی دقیق و پرهزینه کمک کند.