دگردیسی منطق گفتگویی در اشعار قیصر امینپور: از آرمانگرایی تا درونگرایی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران، بابلسر
2 دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران، بابلسر
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران، بابلسر
doi
چکیده
نظریّة منطق گفتگویی باختین به بررسی زمینههای ایجاد گفتگو و چندصدایی در متون میپردازد. مطابق دیدگاه باختین، از آنجا که گفتگومندی در ذات یک اثر هنری نهفته است، در این مقاله، فضای گفتگویی حاکم بر مجموعة اشعار قیصر امینپور به عنوان یک شاعر برجستة معاصر مورد توجّه قرار گرفته است. حیات شعری قیصر امینپور به سالهای 1386ـ1357 برمیگردد و اندیشة حاکم بر اشعار او، سه دورة مختلف آرمانگرایی، سرخوردگی و درونگرایی را در بر میگیرد که در هر دوره، بنا بر مفاهیم و مضامین به کار رفته در اشعار وی، زبان و بیان ویژهای به کار گرفته شده است. در این مقاله، اشعار دورههای مختلف حیات شعری قیصر امینپور با روشی توصیفی ـ تحلیلی و با رویکردی ویژه به نظریّة منطق گفتگویی میخائیل باختین مورد تحلیل قرار گرفته است تا دگردیسیهای ایجاد شده در حوزة زبان و گفتار بررسی شود. دستاورد پژوهش حاکی از آن است که قیصر امینپور شاعری گفتگوگراست و برای ایجاد فضایی گفتگویی در اشعار خود از تمهیدات و شگردهای مربوط به منطق گفتگویی، از جمله دیگرصدایی، گفتار دوسویه، بینامتنیّت، گزارههای خطابی و کرونوتوپ بهره برده است. روش به کارگیری تمهیدات گفتگویی در شعر امینپور نیز تابع دگرگونیهایی است که در دورههای مختلف حیات شعری او، بر زبان و اندیشة وی حاکم بوده است.
