پیوندسازی ژانری، امر هنجارمند و هنجارگریز فرهنگی در سینمای کمدی ایران (موردکاوی فیلم‌های پرفروش کمدی در بازه زمانی 1362-1392)

نویسندگان

1 استادیار و هیات علمی دانشگاه صدا و سیما

2 دانشیار و هیات علمی گروه سینما، دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر (نویسنده مسئول)

doi
10.22083/jccs.2019.119887.2374
چکیده

این پژوهش به بررسی ابعاد زیبایی‌شناسی و فرهنگی ژانر کمدی در بازۀ زمانی (1392-1362) می‌پردازد. با استفاده از ابزارهای تحلیلی نظریۀ ژانر و با توجه به متغیرهای تقاطع‌های هنجارگریز (لذت ژانری) و هنجارمند (ارزش‌های فرهنگی) و وضعیت پیوندی به تحلیل پرفروش‌ترین نمونه‌های آماری کمدی در سینمای ایران پرداخته می‌شود. داده‌ها از طریق مطالعۀ اسنادی، کتابخانه‌ای و مشاهده‌ای گردآوری شده‌اند و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، رابطۀ بین تقاطع‌های ژانری و وضعیت پیوندی در هر یک از نمونه‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. از یک‌سو، نمونه‌های آماری مورد بررسی از قابلیت پیوندی شدن ژانر کمدی با ژانرهای گوناگون حکایت می‌کنند و بر روندمحوری این ژانر صحه می‌گذارند. از سوی دیگر، ژانرهای الحاق‌شده محملی برای هنجارگریزهای ژانری فراهم می‌کنند. هرچه تنش‌ بین امر هنجارمند و هنجارگریز بیشتر است، تأثیر ژانری نیز افزایش می‌یابد.