فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران و افغانستان در دوره قاجار به عنوان دو دولت همجوار، مناسبات سیاسی خود را از زمان جنگ‌های هرات قطع کردند و سفارت و کنسولگری در قلمرو یکدیگر نداشتند. با این حال، افغان­ها تلاش کردند که در مشهد کنسولگری دایر کنند. این اراده تنها پس از استقلال افغانستان و رسمیت آن از سوی ایران در سال 1299ش. تحقق یافت و در پی افتتاح سفارت افغانستان در تهران، کنسولگری آن کشور در مشهد نیز دایر شد. موانعی که در دوره قاجار از توسعه روابط سیاسی ایران و افغانستان جلوگیری می­کرد، پس از استقلال افغانستان نیز همچنان وجود داشت و انگلیسی­ها یکی از موانع اصلی در تأسیس و موفقیت سرکنسول­های افغانستان در مشهد بودند. میرزا عبدالباقی خان و سردار عبدالعزیزخان نخستین سرکنسول­های افغان در مشهد بودند که از اوایل سال 1301ش. تا اواخر 1303ش. در مشهد مستقر شدند و این کنسولگری را اداره کردند. در مقاله حاضر، چگونگی تأسیس کنسولگری افغانستان در مشهد و عملکرد این سرکنسول­ها برپایه اسناد و مطبوعات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.