مطالعۀ تطبیقی حمایت از مصرف‌کنندۀ بعدی در حقوق ایران و ترکیه

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه

3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه

doi
10.22034/law.2020.12639
چکیده

امروزه یکی از مشکلاتی که در رسیدگی به اختلافات راجع به مصرف‌کنندگان و تأمین‌کنندگان وجود دارد، شکایات و درخواست‌هایی است که از سوی اشخاصی به‌غیر از مصرف‌کنندۀ اصلی مطرح می‌‌شود و ایراد طرف مقابل شکایت (تأمین‌کننده) مبنی بر این است که شاکی یا مدعی خصوصی سمتی در دعوی مطروحه نداشته، بر این اساس تأمین‌کننده هیچ مسئولیتی در مقابل وی ندارد. در قانون حمایت ترکیه، حمایت از مشتری عمدتاً بر اساس قانون حمایت از مصرف‌کنندگان صورت می‌گیرد و در حقوق ایران نیز باید به همین نحو عمل شود. هدف قانون حمایت از مصرف‌کننده حمایت از مشتریانی است که در مرتبۀ اول با فروشنده یا عرضه‌کننده سروکار دارند. در این نوشته هدف، بررسی امکان حمایت از مصرف‌کنندۀ بعدی است، یعنی مصرف‌کننده‌ای که کالا یا خدمت را نه از تأمین‌کنندۀ اصلی، بلکه از خریداری‌ که قبلاً طی فرایند مصرف از فروشندۀ اصلی خریده است، تهیه می‌‌کند. موضوع این مقاله به روش تحلیلی- توصیفی در حقوق ایران و ترکیه مورد مطالعه قرار گرفته ‌است. بررسی رویۀ قضایی ترکیه نشان می‌دهد قانون حمایت از مصرف‌کنندگان منبع اصلی حمایت از مصرف‌کننده در کشور ترکیه است و قوانین این کشور راهکارهای بهتری برای حمایت از مصرف‌کنندۀ بعدی ارائه می‌کند. در نظام حقوقی ایران، حقوق مدنی امکان حمایت مناسب از مصرف‌کنندۀ بعدی را ندارد و این موضوع باید در قانون حمایت از مصرف‌کننده پیش‌بینی شود و تا تصویب قوانین حمایتی جدید بررسی ظرفیت قوانین موجود برای حمایت از مصرف‌کنندۀ بعدی ضرورت دارد.