سنتگرایان ایدئولوژیک و سیاستگذاری فرهنگی (مورد مطالعه: رویکرد مهدی نصیری)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات
doi
10.22083/jccs.2019.147161.2555چکیده
جریان سنتگرایان ایدئولوژیک پس از انقلاب و از درون جدالهای فکری دههی هفتاد درباره مدرنیته، مفهومسازی الگوی توسعه و عملی کردن نظریههای بومی سربرآورد و زمینه برای طرح بیشتر مسئله تقابل سنت و مدرنیته فراهم شد. مهدی نصیری بهعنوان نماینده این جریان، نقش فعالی در این زمینه داشته است. بنابراین، با بررسی دیدگاههای او میتوان به بنمایههای گفتمان سنتگرایان ایدئولوژیک دست یافت. هدف این پژوهش، بررسی نوع نگاه نصیری بهعنوان نماینده جریان فکری سنتگرایان ایدئولوژیک به الگوی توسعه مدرن و پیامدهایی این رویکرد برای برنامههای توسعه و سیاستگذاری فرهنگی است. از اینرو، با روش مطالعه موردی میکوشد به این سوال پاسخ دهد که مهمترین مبانی سنتگرایان ایدئولوژیک در رابطه با توسعه مدرن چیست و این رویکرد چه پیامدهایی برای برنامههای توسعه و سیاستگذاری فرهنگی دارد؟ رویکرد سنتگرایان ایدئولوژیک بر مبنای نفی کلی توسعه مدرن، ردّ نوظهورها، جدال معرفتی با توسعه، استناد به توقیفی بودن و دفاع از ارزشهای سنتی و اسلامی بازنمایی شده است. در این گفتمان، توسعهخواهی بهشیوه غربی نه تنها محلی از اعراب ندارد بلکه توسعه بهشیوه اسلامی نیز جایگاهی ندارد؛ چون بنابر دیدگاههای سنتی نماینده این جریان، ماهیت توسعه، غربی است و با منطق اسلامی ناسازگار است. این دیدگاهها، موضع انفعالی را به پیش میکشد که باید به انتظار آیندهای نشست که نوسازی آن مبتنی بر بازگشت به سنت است. این گفتمان بهرغم تاکید بر ارزشهای مثبت، نظر بدیلی برای الگوی توسعه ارائه نداده و برای رویارویی با مشکلات فعلی سیاستگذاری فرهنگی کشور فاقد بنمایه ایجابی است که بتوان از آن بهرهبرداری عملی کرد.