مطالعه عددی و تجربی خطای جاسازی قطعه‌کار با هندسه چندوجهی در قید و بند

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

3 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

4 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22060/mej.2025.23625.7792
چکیده

هرگونه تغییر موقعیت و ارتفاع در جاسازهای قید و بند منجر به انحراف قطعه‌کار از موقعیت و جهت ایده‌آل می‌شود. در این پژوهش، یک رویکرد عددی و تجربی برای محاسبه خطای جاسازی قطعه‌کار در قید و بند استفاده شده‌ است. برای اجرای پژوهش، ابتدا مقادیر انحراف خطی و زاویه‌ای قطعه‌کار با اعمال اغتشاش در جاسازها با استفاده از مدل‌سازی عددی در نرم‌افزار آباکوس محاسبه ‌شد. برای صحت‌سنجی نتایج، یک مجموعه آزمایشگاهی شامل یک قید و بند به همراه قطعه‌کار ساخته شد و آزمایش‌های تجربی برای اندازه‌گیری مقادیر جابجایی‌های خطی و زاویه‌ای قطعه‌کار اجرا ‌شد. آزمایش‌های تجربی در دو حالت بدون بست و همراه با نیروی بست انجام شد و هر آزمایش سه بار تکرار شد. در رویه اول آزمایش‌های تجربی، قطعه‌کار در حالت کاملاً افقی قرار داشته و فقط نیروی بست با مقادیر 100، 150، 200، 250، 350 و 500 نیوتن به آن اعمال شد. در رویه دوم، اغتشاش همراه با نیروی بست به قطعه‌کار اعمال شد. با اعمال اغتشاش در جاسازها در هر دو حالت، مقدار جابجایی نقطه مرجع، که ناشی از تغییر شکل و تغییر موقعیت است، اندازه‌گیری شد و با مقادیر متناظر آن از شبیه‌سازی مقایسه ‌شد. با بررسی تمام نتایج، بیشترین مقدار خطای بین نتایج عددی و تجربی برای حالت‌های با و بدون اغتشاش برابر با 9/1% و 14/9% میلی‌متر به‌دست‌ آمد.