تبیین جامعه شناختی رابطه بین سرمایه فرهنگی با کیفیت زندگی در زنان شاغل شهر اراک

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

2 گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

3 گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2025.536537.4304
چکیده

این پژوهش به تبیین جامعه‌شناختی رابطه بین سرمایه فرهنگی و کیفیت زندگی در زنان شاغل شهر اراک می‌پردازد. با توجه به نقش کلیدی زنان در توسعه اجتماعی و اقتصادی، این مطالعه بر تأثیر فرهنگ، سنت‌ها، قوانین حمایتی و عوامل آموزشی بر مقبولیت اجتماعی و اشتغال زنان تمرکز دارد. آمارهای جهانی و ملی نشان‌دهنده نابرابری‌های جنسیتی در دسترسی به درآمد، آموزش و پست‌های سازمانی است، که در شهر اراک نیز مشهود است. مفهوم سرمایه فرهنگی بر اساس نظریه بوردیو (شامل ابعاد تجسم‌یافته، عینیت‌یافته و نهادی) به عنوان پیش‌بینی‌کننده کیفیت زندگی بررسی شده است. پژوهش با روش پیمایشی کمی و کاربردی، بر روی نمونه‌ای فرضی ۲۰۰ نفره از زنان شاغل ۲۵-۵۰ ساله اراک انجام شده و از پرسشنامه استاندارد با پایایی بالا (آلفای کرونباخ > ۰.۷) برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده گردیده است. تحلیل آماری با نرم‌افزار SPSS نشان‌دهنده میانگین سرمایه فرهنگی ۵۹.۳۸ و کیفیت زندگی ۵۶.۴۹ (در مقیاس ۰-۱۰۰) است. ضریب همبستگی پیرسون ۰.۶۸۸ (p < ۰.۰۰۱) و رگرسیون خطی (R-squared = ۰.۴۷۴) تأییدکننده رابطه مثبت و معنادار بین این دو متغیر است. یافته‌ها حاکی از آن است که تقویت سرمایه فرهنگی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی، کاهش تعارضات کار-خانواده و افزایش مقبولیت اجتماعی منجر شود. در نهایت، پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاری‌های فرهنگی مانند برنامه‌های آموزشی و دسترسی به منابع فرهنگی ارائه شده تا پتانسیل زنان شاغل در توسعه جامعه محقق گردد.