نقش زندانها در ایجاد نظم و امنیت قلمرو جغرافیایی در عصر اول و دوم عباسی
نویسندگان
1 گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.312974.3385چکیده
از زندان یکی ازسختترین مجازاتهایی بود که درعصراول و دوم عباسی برای مخالفان از هر گونه و گروهی در نظر گرفته می شد. گروههای سیاسی، عقیدتی، کارگزاران حکومتی، شورشیان و سایر گروه های اجتماعی واعضای خاندان عباسی که به دلیل عدم همراهی با خلیفه ویا آنانکه نسبت به منصب خلافت چشم طمع داشتند در زمره مخالفان حکومت قلمداد می شدند ومورد خشم خلیفه قرارمی گرفته، دستگیر، زندانی، شکنجه و بسیاری هم به قتل می رسیدند . این مقاله از میان گروه های مخالف مذکور در صدد است تا به زندانیان از خاندان عباسی بپردازد ومعلوم سازد که این زندانیان چه کسانی بوده، چه مجازات هایی در مورد آنان اعمال گردید ورفتار با این زندانیان چه تناسبی با فتاوی فقهای مذاهب مختلف اسلامی داشت. این پژوهش به شیوه توصیفی_تحلیلی و به صورت کتابخانه ای با استفاده از منابع معتبر تاریخی انجام شده است. یافته های این مقاله نشان می دهد که زندانیان از خاندان عباسی دو گروه بودند: نزدیکان خلیفه و خلفای معزول. دلیل اصلی زندانی شدن افراد طمع نسبت به منصب خلافت، مخالفت با موضوع ولایتعهدی، دخالت فرماندههان ترک و توطئه وزیران بود. این زندانیان پس از دستگیری و زندانی شدن، بدون رعایت حقوق انسانی آن ها شکنجه شده و بعضاً به قتل می رسیدند. رفتار حکومت با زندانیان هیچگونه تناسبی با فتاوی فقهای مذاهب مختلف اسلامی نداشت.