بررسی چالش های فضایی توسعۀ شهری و اثرات آن برای امنیت ملی ایران
نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران مرکز، تهران، ایران
2 دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.297525.1008078چکیده
از مهمترین مسائل کشور، بهویژه پس از انقلاب اسلامی، بیتوجهی به شاخصها و معیارهای مناسب جهت سازماندهی سیاسی فضا بوده است که عدم شکلگیری واقعی واحدهای سیاسی از جمله شهر را موجب شده است. درواقع، بیشتر شهرهای کشور با فلسفة وجودی شهر در معنای واقعی آن مطابقت نداشته و فضاهای معلقی بین شهر و روستا هستند. جایگاه و نقش مهمی که شهر در کشور پیدا کرده موجب شده تا روند و میل بهایجاد شهرها در ایران از چنان سرعتی برخوردار شود که در برهة زمانی 63ساله (1335-1398) بیش از 560 درصد رشد را در تعداد شهرهای کشور شاهد باشیم. چنین افزایش بیرویه و نسنجیدة شهرها در کشور چالشهایی برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و توسعة آن دربر داشته و خواهد داشت. در همین راستا، این پژوهش بر آن است تا با روش تحلیل مکانی و فضایی با تحلیل استخراخ مناطق ساختهشده از تصاویر AVHHRو مدلسازی تغییرات مناطق ساختهشده بین سالهای 1990 تا 2018 به بررسی این مسئله بپردازد. نتایج تحقیق نشان میدهد که افزایش بدون ضابطه و مبتنی بر واقعیتهای فضایی- جغرافیایی و اصول صحیح تقسیمات کشوری باعث شده تا امنیت ملی جمهوری اسلامی با چالشهایی در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، زیستمحیطی، و حتی نظامی مواجه شود.