تبیین راهبردهای توسعۀ گردشگری در مناطق مرزی بر اساس ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری گروه مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران
3 استادیار گروه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه فرهنگیان، تهران
doi
10.22059/jhgr.2020.272958.1007843چکیده
ایران به لحاظ جاذبههای فرهنگی و طبیعی در بین پنج کشور برتر دنیا و از نظر جاذبههای تاریخی در رتبه 10 قرار دارد. بهرغم نقش راهبردی و کلیدی گردشگری در توسعة پایدار منطقهای، فقدان برنامة مناسب از سوی برنامهریزان، ناآگاهی گردشگران از پتانسیلهای گردشگری، و تمایل ضعیف سرمایهگذاری بخش خصوصی در این حوزه باعث شده است صنعت گردشگری در برخی مناطق دچار توسعهنیافتگی شود. پژوهش حاضر در منطقة مرزی سردشت با توجه به ظرفیتهای موجود گردشگری آن و در راستای پاسخگویی به چالشها و محدودیتهای گردشگری در این منطقه و ارائۀ راهکارهای مناسب انجام شده است. برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدهای پیش رو، با تعدادی از گردشگران و صاحبنظران مرتبط با صنعت گردشگری، هتلداری، و صاحبان آژانسهای گردشگری در سطح شهرستان و استان به شیوۀ اشباع نظری مصاحبه شد و با استفاده از مدل SWOT استراتژیهای WT،WO ،ST ، و SO تعیین شد. برای انتخاب بهترین استراتژی جهت توسعة این صنعت، ماتریس برنامهریزی استراتژیک کمّی(QSPM) و برای تعیین وزنهای عوامل پرسشنامهای SWOT بر اساس مقیاس لیکرت به صورت پنجگزینهای طراحی و توسط پنجاه نفر از کارشناسان و خبرگان گردشگری تکمیل شد. یافتهها نشان داد با وجود نقاط قوت و فرصت میزان تهدیدها و ضعفها بسیار بالاست و منطقه به لحاظ توسعة گردشگری از سطح آسیبپذیری برخوردار است و توزیع مجدد منابع و برنامهریزی بهینه در منطقه امری الزامی است. همچنین، راهبرد WO3 با نمرة 56/4 یعنی تقویت و ارتقای سطح زیرساختها و خدمات گردشگری بهعنوان بهترین راهبرد پیشنهاد شده است.