فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعداد و جمعیت مناطق کلان‌شهری طی قرن گذشته به طرز چشمگیری افزایش یافته است و هم‌زمان با افزایش جمعیت، بهبود ارتباطات، روندهای جهانی، و ... تحولات زیادی در روند توسعة فضایی این مناطق رخ داده است. این تحولات هم‌زمان در مناطق کلان‌شهری کشور ایران نیز مشاهده می‌شود. اما مطالعات انجام‌گرفته برای فهم تحولات این مناطق در ایران محدود است. در این مطالعه از تابع تراکم زمین‌شهری (U.L.D) به منظور بررسی روند تحولات توسعة فضایی در منطقة کلان‌شهری شیراز، از سال 1375 تا سال 1395، استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد منطقة کلان‌شهری شیراز طی سال‏های 1375 تا 1395 فرم فضایی غیرمتمرکز و پراکنده‏ای داشته است. الگوی تغییرات توسعة فضایی منطقه طی سال‌های 1375 تا 1385 و 1385 تا 1395 نشان می‏دهد توسعة فضایی غیرمتمرکزتر و پراکنده‏تر شده است. بر اساس تحلیل‏های جمعیتی، بیشترین تراکم جمعیتی در سال‌های 1385 و 1390 و 1395 در حلقة بافر مرکزی، یعنی کلان‌شهر شیراز، به چشم می‏خورد. بر اساس توزیع جهت‏دار (انحراف استاندارد)، توزیع جمعیت به سمت شمال غرب منطقه پیش ‏رفته است. همچنین، در تحلیل الگوی توزیع جمعیت، نتایج آمارة موران نشان می‏دهد جمعیت منطقه به صورت خوشه‏ای توزیع شده است. در مجموع فرم فضایی غیرمتمرکز و پراکنده و شکل‏گیری خوشه‏های جمعیتی در روند توسعة منطقه برهم‌خوردن تعادل در توسعة فضایی و جمعیتی منطقه را نشان می‌دهد که از آثار مهم آن گسستگی شهری، جدایی‏گزینی اجتماعی، وابستگی به اتومبیل، از بین ‏رفتن اراضی کشاورزی و باغات را می‌توان نام برد.