مدل پنج عاملی شخصیت جایگزین و خرید وسواسی در بین دانشجویان: نقش واسطهای راهبردهای مقابلهای و نقش جنسیتی
نویسندگان
1 MA. in clinical psychology, Department of Psychology, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
2 Assistant professor, Department of Psychology, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
3 MA. in clinical psychology, Department of Psychology, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
doi
10.22038/JFMH.2025.83161.3176چکیده
مقدمه: این مطالعه به بررسی رابطه بین مؤلفههای پرسشنامه شخصیتی زاکرمن-کولمن (ZKPQ) و گرایش به خرید وسواسی در دانشجویان دانشگاه، با نقش واسطهای راهبردهای مقابلهای و مردانگی-زنانگی پرداخت. روش کار: جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه کردستان در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از بین آنها ۳۴۰ نفر به صورت هدفمند نمونهگیری شدند. برای جمعآوری دادهها از مقیاس خرید اجباری ادواردز (ECBS)، پرسشنامه شخصیت ZKPQ-50-CC، پرسشنامه مقابله با موقعیتهای استرسزا (CISS) و پرسشنامه نقش جنسی بم (BSRI) استفاده شد. دادهها با استفاده از تحلیل مسیر، نرمافزارهای SPSS 26 و LISREL 8.8 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: نتایج نشان داد که ابعاد مدل پنج عاملی شخصیت (روانرنجوری-اضطراب، فعالیت، معاشرتپذیری، هیجانخواهی تکانشی، پرخاشگری-خصومت)، راهبردهای مقابلهای و زنانگی به طور قابل توجه و مستقیم بر خرید اجباری در بین دانشجویان تأثیر میگذارند. علاوه بر این، ابعاد مدل شخصیت از طریق راهبردهای مقابلهای (0.001=P) و زنانگی (0.001=P) تأثیر معنیدار و غیرمستقیمی بر خرید اجباری داشتند. تأثیر مستقیم مردانگی تأیید نشد (0.067=P). نتیجهگیری: بر اساس یافتهها، برنامههای پیشگیرانهای که به خرید اجباری در بین دانشجویان میپردازند، باید نه تنها ویژگیهای شخصیتی، بلکه استراتژیهای مقابلهای و جنبههای فرهنگی مردانگی و زنانگی را نیز در نظر بگیرند. بنابراین، تمرکز بر عوامل آسیبپذیری مانند ویژگیهای شخصیتی، سبکهای مقابلهای ناکارآمد و ویژگیهای مرتبط با جنسیت میتواند در ارتقای سلامت دانشجویان مفید باشد.
