تغییرات سطح سفرۀ آب‌های زیرزمینی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای GRACE در موتور گوگل ارث (منطقۀ مورد مطالعه: حوضۀ آبخیز دریاچۀ ارومیه، ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۷)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jtcp.2020.304748.670127
چکیده

بررسی تغییرات آب سفره‌های زیرزمینی در برنامه‌ریزی مدیریت پایدار منابع آب هر منطقه از اهمیتی ویژه برخوردار است. بنابراین کاهش سطح تغییرات سفرة آب‌های زیرزمینی نیازمند مدیریت و برنامه‌ریزی درست برای بهره‌برداری از منابع آب است. در این مطالعه سطح تغییرات سفرة آب‌های زیرزمینی حوضة دریاچة ارومیه، با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای GRACE (باند‌های سه‌گانة JPL و GFZ و CSR، مدل CRI Filtered، فیلتر زمانی و مکانی و پروداکت خشکی Lew-Thiknth Uncertainty) در موتور گوگل ارث مربوط به سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۷ بررسی شد. نتایج حاصل از باند‌های سه‌گانه نشان داد باند JPL در ۱ مه ‌۲۰۰۴ میانگین سطح تغییرات سفرة آب‌های زیرزمینی را ۹۴۷/۱۴ سانتی‌متر، باند GFZ در ۱ سپتامبر ۲۰۱۵ این تغییرات را ۵۵۸/۳۰- سانتی‌متر، و باند CSR این تغییرات را ۲۰۶/۲۸- سانتی‌متر برآورد کرده است. بنابراین، مدل CRI Filtered می‌تواند مرز میان پهنه‌های خشکی و آبی را به طور بسیار دقیق تشخیص دهد. نتایج حاصله نشان داد این مدل بیشترین ضخامت کل آب مایع در سفرة آب‌های زیرزمینی را در ۳۱ مارس ۲۰۰۲ حدود ۵۹۹/۱۱ سانتی‌متر و عدم قطعیت آن را حدود ۷۶۷/۹ سانتی‌متر برآورد کرده است. می‌توان گفت مدل مورد نظر، در ۲۲ مه ‌۲۰۱۷، کمترین میزان ضخامت کل آب مایع را ۳۰۹/۱۲- و عدم قطعیت آن را ۷۵۹/۱۰ سانتی‌متر تخمین زده است. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان گفت میزان سطح تغییرات آب سفره‌های زیرزمینی حوضة آبخیز دریاچة ارومیه از نظر پارامتر ضخامت کل آب مایع (Lew-Thiknth) در قسمت‌های شمالی حوضة دریاچة ارومیه و از نظر پارامتر عدم قطعیت در قسمت شمال شرقی حوضة دریاچة ارومیه به‌شدت با افت سطح آب سفره‌های زیرزمینی روبه‌روست.