اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودکارآمدی اجتماعی و اضطراب اجتماعی در زنان سرپرست خانواده

نویسندگان

1 MS.c.in clinical psychology, Psychologist of Spiritual and Palliative Care Unit, Imam Reza Hospital, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

2 MS.c. student in nursing, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran.

3 Assistant professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

doi
10.22038/JFMH.2025.85051.3198
چکیده

مقدمه: تعداد زنان سرپرست خانوار در ایران به دلیل تغییرات قابل توجه اجتماعی و جمعیتی در سال‌های اخیر افزایش یافته است. این زنان به دلیل مسئولیت‌های بالای زندگی خود، بیشتر در معرض آسیب‌های روانی هستند. مطالعه حاضر به بررسی اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودکارآمدی اجتماعی و اضطراب اجتماعی در زنان سرپرست خانواده پرداخت. روش‌ کار: جامعه آماری شامل کلیه زنان سرپرست خانوار عضو خیریه «محبان الرضا» در مشهد، ایران، در سال 1402 بود. 30 شرکت‌کننده به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت دو ماه، در جلسات هفتگی 90 دقیقه‌ای، درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله روانشناختی دریافت نکردند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه خودکارآمدی اجتماعی (2000) و پرسشنامه اضطراب اجتماعی (1996) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده تفاوت معنادار بین گروه‌ها در مرحله پس‌آزمون بود (0.05>P)، که نشان‌دهنده تأثیر مداخله بر بهبود خودکارآمدی اجتماعی و اضطراب در زنان سرپرست خانوار است. نتیجه‌گیری: ما نشان دادیم که درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به عنوان یک رویکرد درمانی مؤثر برای بهبود خودکارآمدی اجتماعی و کاهش اضطراب اجتماعی در زنان سرپرست خانوار عمل کند. این نتیجه اهمیت مداخلات مبتنی بر ذهن‌آگاهی را برجسته می‌کند و بر لزوم توجه بیشتر به بهزیستی روان‌شناختی این گروه از زنان تأکید دارد.