مدلسازی مکانی و اولویتبندی مناطق مستعد جهت احداث بیمارستان با استفاده از تحلیل-های تصمیمگیری چند معیاره مبتنی بر سیستم اطلاعات مکانی (مطالعۀ موردی: منطقۀ 5 تهران)
نویسندگان
1 استادیار، دانشکدة مهندسی نقشهبرداری و اطلاعات مکانی، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدة مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jtcp.2021.313899.670175چکیده
بیمارستانها از مراکز خدماتی ضروری مورد نیاز بشرند که نقش آنها در سلامت جامعه و شهروندان بسیار حائز اهمیت است. یکی از موضوعات مهم مربوط به بیمارستانها در شهرهای توسعهیافته تعیین مکان مناسب و بهینه جهت احداث آنهاست. در این پژوهش، به منظور تعیین مکان بهینة احداث بیمارستان، از تلفیق دیدگاه خبرگان و سیستمهای اطلاعات مکانی و تصمیمگیری چندمعیاره استفاده شد. بدین منظور ابتدا دوازده معیار، به منظور مدلسازی مکانی مناطق مستعد احداث بیمارستان، انتخاب و سپس وزن هر یک از معیارها با استفاده از روش وزندهی فرایند تحلیل شبکه (ANP) محاسبه شد. در ادامه، نقشة مناطق مستعد و غیر مستعد احداث بیمارستان تهیه و یازده سایت در مناطق مستعد انتخاب شد. در مرحلة بعد، بار دیگر وزن هر یک از معیارها با استفاده از روش وزندهی اهمیت معیارها از طریق همبستگی بین معیارها (CRITIC)، تعیین شد. پس از آن، با استفاده از تلفیق روشهای وزندهی ANP و CRITIC با روشهای تصمیمگیری چندمعیارة ارزیابی بر اساس فاصله از راهحل میانگین (EDAS) و ویکور (VIKOR) مکانهای کاندید رتبهبندی شدند. نتایج مدلسازی مکانی نشان داد نیمة غربی منطقه جهت احداث بیمارستان جدید از تناسب بسیار بیشتری نسبت به سایر مناطق برخوردار است. بر اساس نتایج روش ANP معیار فاصله از بیمارستانها و بر اساس نتایج روش CRITIC معیار ریسک آسیبپذیری لرزهای مهمترین معیار در تعیین مکان بهینة بیمارستان بودند. بر اساس نتایج رتبهبندی روشهای CRITIC-EDAS، CRITIC-VIKOR، و ANP-EDAS سایت شمارة 1 و بر اساس نتایج روش ANP-VIKOR سایت شمارة 8 مناسبترین مکان جهت احداث بیمارستان جدید بودند. با توجه به نتایج ارزیابی سایتها توسط کارشناسان، روشهای CRITIC-EDAS و CRITIC-VIKOR از صحت بالاتری در انتخاب مکان بیمارستان برخوردارند.
