مفهوم حقوق بشر در تعالیم اسلامی

نویسندگان
doi
10.30497/law.2012.1243
چکیده

حقوق بشر از جمله مقوله‌هایی است که با تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر مورد توجه و استقبال ملت‌های گوناگون قرار گرفته است. اما از آن‌جا که پذیرش هر امری در عرصه بین‌الملل و جوامع اسلامی منوط به دریافت نظر اسلام در مورد آن است، لازم می‌نماید مفهوم حقوق بشر از منظر اسلام مورد بررسی قرار گیرد. برای نیل به این هدف، در این نوشتار ابتدا به بررسی مفهوم «حق» و ملازمه آن با «تکلیف» پرداخته و سپس به مباحث انسان‌شناسی که برای درک حقوق بشر اهمیت ویژه‌ای دارند، از جمله خالق و رب انسان، ماهیت انسان، فطرت و طبیعت، جایگاه انسان در هستی، ارتباط او با جهان و غایت آفرینش انسان توجه شده است. با تبیین این دو محور اساسی، تعریف حقوق بشر از منظر اسلام چنین ارائه می‌شود: «حقوق بشر آن امور ثابت، پایدار و مشترک میان همه انسان‌هاست که هر فرد، صرفاً به جهت انسان بودن، باید از آن برخوردار باشد و این حقوق را خالق انسان در بدو آفرینش برای او مقرر کرده است.»