ارزیابی تأثیر خط لولۀ نفت ریـ ساری بر محیط زیست با بهکارگیری پارامترهای ژئوتکنیک زیستمحیطی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی ژئوتکنیک، دانشکدة مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان
2 دانشجوی دکترای مهندسی ژئوتکنیک، دانشکدة مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان
3 استادیار بخش تحقیقات بیابان، مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
4 استادیار بخش تحقیقات بیابان، مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
5 دکترای مهندسی ژئوتکنیک، دانشکدة مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان
doi
10.22059/jtcp.2020.302185.670114چکیده
آلودگیهای نفتی در مسیر خطوط لولة انتقال فرآوردههای نفتی پیامدی اجتنابناپذیر از افزایش جمعیت و صنعتی شدن جوامع است که علاوه بر تأثیرات منفی زیستمحیطی، مانند آلودگی سفرههای آب زیرزمینی و خاک، باعث تغییراتی در خصوصیات ژئوتکنیکی خاک محل میشود. تغییرات خصوصیات مهندسی خاکها میتواند به گسیختگی خاک و عملکرد نامطلوب خطوط انتقال منجر شود. ازینرو، در این پژوهش آثار خط لولة انتقال نفت شمال کشور بر محیط زیست، با بهکارگیری پارامترهای ژئوتکنیک در زمان بهرهبرداری، ارزیابی شد. روش مورد استفاده برای ارزیابی ماتریس ایرانی بود. با تجزیهوتحلیل ماتریس ایرانی مشخص شد تعداد آثار میانگین جبری منفی در ستون برابر با 5 عدد و تعداد پیامدهای میانگین جبری منفی در ردیف برابر با 5 عدد است که در این بین تعداد پیامدهای منفی کمتر از 1/3- در ستون مربوط به تغییر مسیر رودخانه، ایجاد بند، و ریسه کردن و در ردیف مربوط به لغزش و آلودگی خاک است. نتایج مطالعات آزمایشگاهی جهت بررسی میزان اثر آلودگی خاک بر پارامترهای ژئوتکنیکی نشان داد مقاومت تکمحوری نمونهها 22 درصد کاهش یافته است. همچنین، تحلیل گسیختگی خاک به وسیلة نرمافزار PLAXIS نیز نشان داد با تغییر زاویة مسلحکنندهها از 20 به 23 درجة ضریب اطمینان شیروانی خاک به کمتر از حداقل ضریب اطمینان در آییننامه کاهش مییابد. در نهایت، پیشنهاد شد جهت کاهش آثار و پیامدهای منفی پروژه سعی شود تا حد امکان خطوط لوله از مناطق جنگلی و شیبدار عبور داده نشود.
