احکام وضعی طفل متولد از رحم جایگزین در رابطه با توارث و نفقه

doi
10.30497/law.2012.1254
چکیده

در شرع مقدس اسلام برای هر فعلی از افعال انسان‌ها حکمی وجود دارد؛ مسئله استفاده از رحم جایگزین و انتساب طفل متولد از آن از جمله افعالی است که باید حکم تکلیفی و وضعی آن مشخص شود. در این مقاله، آن‌چه مورد بررسی و نتیجه‌گیری قرار می‌گیرد، ناظر بر احکام تکلیفی نیست، بلکه به حکم وضعی طفل متولد از رحم جایگزین در رابطه با توارث و نفقه پرداخته می‌شود. از جمله مسائل مهم در این زمینه آن است که کودک متولدشده در اثر لقاح پس از فوت پدر، آیا وارث محسوب می‌گردد و با سایر وراث در ماترک شریک است یا خیر؟ همچنین وضعیت ارث جنین منجمدشده نیز در ارتباط با بحث توارث کودکان متولد از رحم جایگزین قابل بررسی است. در زمینه نفقه نیز مسائلی مطرح می‌شود؛ از جمله اینکه آیا حملی که در رحم مادر جانشین قرار دارد، مستحق نفقه است یا خیر؟ در این نوشتار تلاش شده است تا بر پایه مبانی فقهی و حقوقی و با بهره‌گیری از فتاوای فقها و دیدگاه‌های حقوقی، پاسخ مناسبی برای این پرسش‌ها و سایر مسائل مرتبط ارائه شود.