فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف مقاله حاضر، بررسی عملکرد مستشاران خارجی در زمینه­های گوناگون سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی و پیامدهای حضور آنها از بدو ورود به ایران تا اواخر سلطنت محمد شاه قاجار است.  در این میان، از تعدادی مستشاران برجسته دوره­های تاریخی صفویه تا قاجار یاد شده و فعالیت­ها و اقدامات آنها بیان گردیده است. استخدام مستشاران در حوزه­های مختلف از دوره صفویه و پس از آن صورت پذیرفت و این روند در زمان قاجار به اوج خود رسید. تمایلات نوگرایانه درایران، تحت تأثیر پیشرفت علوم و فنون در غرب و آشکار شدن عقب ماندگی های این کشور بود که سرانجام موجب آن گردید دولتمردان ایرانی در صدد استخدام کارشناسانی از کشورهای پیشرفته برآیند و از آنها به عنوان مستشار برای اجرای اصلاحات و نوگرایی در ایران دعوت به عمل آورند.