تعاملات و تعارضات منطقه ای در دادرسی‌های چند سطحی زیست‌محیطی بین‌المللی و تکثر در سطوح مختلف اجرای عدالت

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی ، کرمانشاه، ایران.

2 گروه حقوق، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.

3 گروه حقوق، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی ، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2025.555466.4354
چکیده

در سال‌های اخیر، با افزایش چالش‌های زیست‌محیطی جهانی، رویکردهای سنتی مدیریت محیط زیست نتوانسته‌اند به خوبی به این مسائل پاسخ دهند. در این راستا، مفهوم دادرسی چندسطحی زیست‌محیطی به عنوان یک رویکرد نوین در تصمیم‌گیری و اجرای سیاست‌های زیست‌محیطی مطرح شده است. این نظام شامل تعاملات پیچیده‌ای است که میان سطوح بین‌المللی، منطقه‌ای، ملی و محلی برقرار می‌شود و ظرفیت لازم برای هماهنگی بیشتر، انعطاف‌پذیری و مشارکت ذی‌نفعان مختلف را فراهم می‌کند. هدف این پژوهش، بررسی تعاملات و تعارضات موجود در نظام دادرسی چندسطحی زیست‌محیطی بین‌المللی و شناسایی چالش‌های ناشی از تکثر در سطوح مختلف دادرسی با تأکید بر اجرای عدالت محیطی است. این تحقیق به دنبال پاسخگویی به این سؤال است که: چگونه تضادهای موجود در سطوح تصمیم‌گیری زیست‌محیطی و تکثر نهادی می‌توانند اجرای عدالت زیست‌محیطی را تحت تأثیر قرار دهند؟ فرضیه اصلی تحقیق حاکی از آن است که وجود تکثر در سطوح دادرسی بدون هماهنگی مناسب، موجب ضعف در اجرای عدالت زیست‌محیطی و تشدید نابرابری‌ها در توزیع منافع و بارهای زیست‌محیطی می‌شود. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از داده‌های کیفی موجود در منابع علمی، بین‌المللی و مطالعات موردی، به تحلیل وضعیت فعلی دادرسی چندسطحی زیست‌محیطی پرداخته و نشان می‌دهد که عدم هماهنگی بین نهادهای بین‌المللی، منطقه‌ای و ملی، علاوه بر ایجاد تضاد در سیاست‌ها، مانع از رسیدن به نظامی عادلانه در مدیریت محیط زیست می‌شود.