بررسی تاثیر نقش رسانه های اجتماعی در گسترش تروریسم در جغرافیای جنوب شرق ایران با تاکید بر تروریسم رسانه ای

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دانشجوی دکترای تخصصی گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2025.561244.4368
چکیده

تبلیغات رسانه ‏ای (صوتی، تصویری مطبوعاتی و...) نقش مؤثری در ترویج پدیده تروریسم دارد. از این رو تروریست ‏ها رسانه ‏ها را به چشم وسیله‌ی انتقال پیام خود به سراسر جهان می‏بینند. بدین ترتیب، اقدامات هرچه جسورانه‏ تر، خشونت‏ بارتر و چشم ‏پرکن‏تر باشد، رسانه‏ ها پوشش خبری قوی ‏تری برای آن تدارک خواهند دید. گردآوری اطلاعات و داده‏ها در این پژوهش، به صورت ترکیبی و شامل دو مرحله‏ ی مطالعات کتابخانه ‏ای و در برخی موارد نیاز، برداشت میدانی با ابزار مصاحبه از نوع نیمه ‏ساختارمند می‏ باشد. تجزیه و تحلیل داده‌ها در این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی بوده و به شیوه‌ی استنتاج منطقی، اقدام به تجزیه و تحلیل داده‌های به دست آمده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که شبکه ‏های اجتماعی موجب افزایش مقیاس تکثیر و تاثیر عملیات‌های تروریستی و در نتیجه اثرگذاری بیشتر بر افکار عمومی است، لذا نشاندن عملیات تروریستی بر بال شبکه ‏های اجتماعی، قدرت، سرعت و توان مضاعفی به جنبش ‏های مقاومت و در نوع خاص آن به گروه‏ های تروریستی اعطا می‏ کند. در این پژوهش ماهیت و فعالیت گروهک‌های تروریستی در منطقه‌ی جنوب‌شرق کشور بررسی و دو گروهک عمده و فعال در دهه ‏های هشتاد و نود، جندالله و جیش‌العدل، شناسایی و بر اساس اظهارات و تحلیل‌های مصاحبه‌شوندگان پژوهش، معرفی شدند، که یافته ها گویای آن بود که ابزار‏های رسانه ‏ای گروهک جندالله قبل، حین و پس از عملیات در بستر اینترنت با وبلاگ‏ هایی مثل مجاهد و نیز استفاده از شبکه ‏های ماهواره ‏ای چون العربیه و ... بود. انتشار تصاویر عملیات‏ها، شبهه‌افکنی و مشروعیت‌بخشی به اقدامات تروریستی بخش زیادی از سناریوی رسانه ‏ای گروهک بود.