ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر متغیر دمای میانگین براساس سناریوهای SSPs (مطالعه موردی: دشت ورامین)

نویسندگان

1 دکتری، مدرس دانشکده ملی مهارت کشاورزی پاکدشت، تهران، ایران

2 استادیار، دپارتمان گروه معماری، دانشکده فنی انقلاب اسلامی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای استان تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2025.568594.4398
چکیده

تغییرات اقلیمی یکی از چالش‌های اساسی و پیچیده عصر حاضر است که اثرات آن بر ابعاد مختلف زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی غیرقابل انکار است. در این مطالعه، اثرات تغییرات اقلیمی بر دمای میانگین در منطقه ورامین (استان تهران) با استفاده از مدل ریز مقیاس نمایی آماریLARS-WG8 مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌های شبیه‌سازی‌شده دمای حداقل و حداکثر برای دوره پایه (2024-2007) و دوره آتی (2040-2021) بر مبنای خروجی سه مدل CANESM5، GFDL-ESM4 وHadGEM3-GC31-L تحت سناریوهای SSPs بررسی و تحلیل شد. نتایج نشان داد که در سناریوی SSP585، تغییرات دمایی به‌ویژه در ماه‌های ژوئن، جولای و آگوست به میزان قابل توجهی شدیدتر ازSSP245 است، به‌طوری که دمای میانگین در این ماه‌ها به‌طور متوسط 3 تا 4 درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است. این روند به وضوح نشان‌دهنده گرم‌تر شدن تابستان‌ها و افزایش نیاز به منابع آبی در منطقه است. علاوه بر این، دمای حداقل درSSP585 افزایش چشمگیری داشته است که ممکن است به افزایش نیاز به آبیاری شبانه و همچنین تغییرات در مدت زمان رشد گیاهان و بهره‌وری کشاورزی منجر شود. در مقایسه با دوره پایه، تغییرات دمایی در SSP245 نیز قابل توجه بوده، اما شدت افزایش دما در این سناریو کمتر از SSP585 است. این تحقیق نتایج مهمی برای مدیریت منابع آبی و کشاورزی مقاوم به خشکی در ورامین و سایر مناطق مشابه ارائه می‌دهد و بر لزوم اتخاذ استراتژی‌های مدیریتی مناسب در مواجهه با تغییرات اقلیمی تأکید می‌کند.