آموزش عالی، کارایی فنی و تغییرات بهره وری کل؛ شواهدی از صنایع تولیدی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه
2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه
doi
چکیده
هدف اصلی این مقاله برآورد اثر آموزش عالی بر تغییرات بهرهوری کل و کارایی فنی در 135 صنعت تولیدی کد 4 رقمی طبقهبندی ISIC ایران در دوره 93-1383 بود. در این خصوص، از رویکرد دو مرحلهای استفاده شد. در مرحله نخست شاخص بهرهوری مالم کوئیست (MPI) و شاخص کارایی فنی با روش تحلیل پوششی دادهها (DEA) و تحلیل مرزی تصادفی (SFA) برآورد شد. یافتهها حاکی از آن است که میانگین شاخص MPI در این دوره برای تمام صنایع بیشتر از یک بود که نشان دهنده رشد مثبت بهرهوری کل است. در حالی که متوسط تغییرات کارایی فنی صنایع در تمام سالها رشد منفی داشته، پیشرفت تکنولوژیکی عامل اصلی رشد مثبت بهره وری کل است. در مرحله دوم اثر آموزش عالی بر تغییرات بهرهوری کل و کارایی فنی در قالب رگرسیون دادههای تلفیقی و با روشهای اثرهای ثابت و گشتاورهای تعمیمیافته (GMM) برآورد شد. نتایج نشان داد که آموزش عالی اثر مثبت و معنادار بر هر دو متغیر بهرهوری کل و کارایی در صنایع تولیدی دارد، به گونهای که کشش بهرهوری کل نسبت به آموزش عالی بین 22/0-13/0 و کشش کارایی نیز بین 38/0-25/0 است.