ارزیابی کمّی و کیفی کاربری اراضی شهر با استفاده از ماتریس چهارگانه جهت رسیدن به اهداف توسعۀ پایدار شهری (مطالعۀ موردی: شهر مرند)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیامنور، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.309717.1008168چکیده
عموماً ارزیابی چگونگی کاربری اراضی شهری منعکسکنندة تصویری گویا از نظر سیمای شهری، تخصیص فضای شهری به کاربریهای مختلف مورد نیاز در طی زمان، و در جهت رسیدن به اهداف توسعة شهری است. هدف از این پژوهش ارزیابی کمّی و کیفی کاربری اراضی در شهر مرند است. روش پژوهش میدانی و توصیفی- تحلیلی است. براساس کار میدانی، کاربری اراضی در شهر مرند از لحاظ کمّی و کیفی، چگونگی توزیع، و جانمایی فضایی آن در سطح شهر بررسی شده است. برای تحلیل توزیع و پراکنش کاربریها از شاخص ویلیامسون (یا ضریب اختلاف CV)، ماتریسها (سازگاری، مطلوبیت، ظرفیت، و وابستگی) استفاده شده است. همچنین، برای تخمین فاصلة مناسب یک کاربری از کاربریهای دیگر از نرمافزارهای رایانهای Auto cadبهره گرفته شده است. نتایج پژوهش گویای این مطلب است که در شهر مرند در بخش کاربری حمل و نقل و انبارداری سرانه 5/25 متر مربع است که بیشتر از استاندارد است و وضعیت مطلوبی دارد. اما متأسفانه سرانة کاربریهای دیگر مطابق با استانداردهای رایج در کشور نیست و حتی کمتر از آن است. بنابراین، با توجه به نتیجة نهایی تحلیل ماتریسهای چهارگانه و تنظیم ماتریس ترکیبی، میتوان بیان کرد که کاربریهای شهر مرند به لحاظ کیفی روند توزیع، استقرار، و کارکردهای متقابل کاربریهای شهری در شرایط فعلی منتفی و نامناسب است و توزیع ناعادلانة برخی خدمات شهری باعث تمرکز بیشتر جمعیت در برخی نواحی شهر شده است.