فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات گسترده در دورۀ پهلوی اول و احداث زیرساخت­های کشور چون شبکۀ حمل‌ و نقل، ارتباطات، صنعت و تجارت و مؤسسات مالیه، نظامی و امنیتی در دورۀ 16 سالۀ پهلوی اول امکان سیاست­گذاری دولت در کشور را تسهیل کرد. وقوع جنگ جهانی دوم (شهریور 1318ش) و اشغال ایران (در سوم شهریور 1320ش) اختلال عمده­ای در روابط اقتصادی و اجتماعی کشور ایجاد کرد. افزایش انتشار پول و  تورم، بی­نظمی و شورش‌هایی را در پی داشت که دولت ناگزیر به سیاست جیره­بندی برای حل بحران روی آورد. سیاست توزیع عمومی و جیره­بندی برخی از کالاها را وزارت دارایی در 1321ش  اجرا کرد و نتایج درخور توجهی چون دسترسی به برخی از کالاها و کاهش سوء‌تغذیه و حمایت از گروه­های محروم حاصل شد. اما از طرفی گسترش رشوه و فساد کارکنان و توزیع­کنندگان، شکل­گیری بازار سیاه، کاهش انگیزۀ تولید و افزایش بوروکراسی را به بار آورد. در این میان اقدامات میلسپو در کاهش کسر بودجه و شکاف درآمدی مخالفت‌ها را با وی تشدید کرد و سرانجام مخالفت دربار و ارتش با برنامه­های او هم­زمان با مخالفت نیروهای ملی­گرا با حضور آمریکایی­ها در سازمان‌های دولتی موجب برکناری میلسپو در اواخر زمستان 1323ش شد و یک سال بعد به تغییر قانون مالیات بر درآمد مصوب میلسپو و لغو نظام جیره‌بندی انجامید.