استعمار انگلستان و شورش کردها در دوره معاصر

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ و مدرس دانشگاه پیام نور کرمانشاه

doi
چکیده

تاکنون به نقش استعمار انگلستان در ایران دورة معاصر در ابعاد مختلف از جمله نفوذ در بازارهای ایران، تسلط بر منابع حیاتی کشور شکل‌دهی جریان‌های انحرافی مذهبی و در سطح کلان دخالت در مسائل سیاسی و حتی سرنگونی دولت‌های وقت ایران پرداخته شده است. اما شاید بتوان گفت ابعاد جزئی این مسائل، کمتر بررسی شده است. به‌خصوص رویدادهایی که در رابطه با نقش استعمار انگلستان در ولایات مختلف ایران و در تحریک اقلیت‌های قومی به شورش‌های محلی اتفاق افتاده است، قابل کنکاش است. در این پژوهش، دو شورش کردها در دوره ناصرالدین‌شاه، احمدشاه و رضاشاه  و رابطه استعمار انگلستان با سردمداران این شورش‌ها بررسی شده است. هدف از انتخاب این دو شورشِ متفاوت و نامتقارن تأکید بر ماهیت استعماری سیاست انگلستان در تاریخ معاصر ایران است. گرچه سیاست انگلستان در جریان هر یک از این شورش‌ها متفاوت، اما در یک جهت و هدف بوده است که در پژوهش حاضر، ابعاد و سمت و سوی سیاست انگلستان در این زمینه به طور مفصل بررسی شده است. شورش شیخ عبیدالله که در دوره ناصرالدین شاه و در بین کردهای آذربایجان رخ داده و شورش اسماعیل‌آقا سمیتقو رهبر ایل کرد شکاک که در اواخر دوره قاجار رخ داد و ادامه آن به دوره رضاشاه کشیده شد.