نگاهی به تجارت غلامان و کنیزان آفریقایی در عصر قاجار

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی ـ دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

با شروع حکومت‌ قاجار در ایران که طی آن تغییراتی در مرزهای جغرافیایی ایجاد شد ـ از بین رفتن حاکمیت ایران بر منطقة قفقاز توسط روس‌ها ـ ورود غلامان وکنیزان سفید به ایران کاهش یافت. به جای آن، تعداد زیادی بردۀ آفریقایی که اغلب از نژاد حبشی و زنگی بودند، از شرق و شمال شرقی آفریقا به بنادر خلیج فارس و سپس  سراسر ایران وارد گردیده و خرید و فروش ‌شدند. این در حالی بود که تا پیش از این تاریخ،  تعداد غلامان و کنیزان سیاه در ایران و حوزة خلیج فارس اندک و ناچیز بود و غالباً همین تعداد اندک بدون آنکه در ملأ عام دیده شوند، در خانه‌ها و املاک ثروتمندان به عنوان نوکران خانگی کار می‌کردند. این تجارت، علی‌رغم قراردادهای منع برده فروشی و کنترل شدید کشتی‌های ضد برده فروشی نیروی دریایی انگلیس در خلیج فارس، تا اوایل قرن 14ق. / 20م. ادامه پیدا کرد. در این نوشتار، چگونگی تجارت و خرید و فروش غلامان و کنیزان آفریقایی در عصر قاجار مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.