برنامه‌ریزی توسعۀ محیطی دهستان شاندیز براساس فرایند تحلیلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، برنامه‌ریزی محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکدۀ محیط‌زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22059/jtcp.2019.267454.669893
چکیده

توجه به برنامه‌ریزی محیط‌زیستی برای بهره‌برداری پایدار از منابع سرزمین و پیشگیری از مسائل محیط‌زیستی، یکی از موضوعات جدیدی است که در سال‌های اخیر کانون توجه محققان و مدیران قرار گرفته است. هرقدر این برنامه‌ریزی مبتنی بر واقعیات عینی و توان‌های بالقوه باشد، حصول به اهداف از پیش تعیین‌شده، امکان‌پذیرتر می‌شود. از طرفی، ابزارهای برنامه‌ریزی محیط‌زیست برای دستیابی به شهرها و محلات پایدارتر به‌سوی تهیۀ طرح‌ها در مقیاس محلی گرایش یافته‌اند. در این مقاله، برنامه‌ریزی توسعه در مقیاس محلی در دهستان شاندیز واقع در شهرستان طرقبه- شاندیز بررسی شده است. برنامه‌ریزی با روش فرایند سه‌مرحله‌ای برنامه‌ریزی محیط‌زیست و با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام شده است. مرحلۀ اول شامل شناخت قابلیت‌ها و توان‌های محدودۀ مطالعه از طریق مطالعه وضع موجود تحقق یافته است. در مرحلۀ دوم مسائل، امکانات و محدودیت‌های مربوط به هریک از بخش‌ها دسته‌بندی و اولویت‌بندی شده است. مرحلۀ سوم شامل ترسیم چشم‌انداز، تدوین اهداف کلی و تعیین مقاصد عملیاتی است. سپس با توجه به اولویت عوامل بررسی‌شده، راه‌حل‌های مکان‌دار در واحدهای محیط‌زیستی پیشنهاد شده است. درنهایت، طرح‌ها و برنامه‌های توسعۀ کالبدی- فضایی برای هدایت تغییرات و تحولات منطقه متناسب با قابلیت‌ها و تنگناهای محیط‌زیست طبیعی و انسان‌ساخت ارائه شده است.