نقش ارزش های زیست محیطی به عنوان یکی از شاخه های ارزشهای بومی در آموزش طراحی معماری
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، دانشکده فنی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 استادیار گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
4 استادیار گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2024.300992.3254چکیده
ارزشهای بومی در آموزش طراحی به دانشجویان کمک میکنند تا شناخت صحیحی از نیازها، ارزشها و باورهای جامعه محلی داشته باشند. از میان ارزشهای بومی، یکی از الزامات مهم برای هر منطقه در راستای توسعه پایدار، مؤلفه محیط زیست است. آموزش در زمینه طراحی معماری با رعایت مسائل زیستمحیطی کمک میکند تا دانشجویان نیازهای واقعی زیستمحیطی انسان معاصر را درک کنند و بتوانند بهخوبی با چالشهای محیطی مواجه شده، رویکردهای بهینه ای را برای طراحی پیدا کنند. لذا هدف از این پژوهش شناخت و بکارگیری ارزشهای بومی بهویژه ارزشهای زیستمحیطی در آموزش طراحی معماری است. روش تحقیق پژوهش تجربی با رویکرد تحلیلی – توصیفی با بهرهگیری از تحلیل محتوای کیفی میباشد. جامعه آماری این تحقیق اساتید معماری دانشگاه های کشور و دانشجویان طراحی معماری دانشگاه سراسری تبریز هستند که بر اساس رویکرد کوکران در حدود 62 نفر از دانشجویان طرح معماری 3 مقطع کارشناسی و نیز 13 نفر از اساتید این حوزه بر اساس روش نمونهگیری در دسترس، بهعنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. یافتههای تحقیق بر اساس ارزیابی پرسشنامه اساتید و دانشجویان و سنجش میزان بهرهگیری از ارزشهای بومی در طرحهای دانشجویان، نشان میدهد ارزشهای فرهنگی- اجتماعی دارای بالاترین جایگاه در بین ارزشهای بومی، ارزشهای زیستمحیطی در جایگاه دوم، ارزشهای کالبدی و عملکردی در رده سوم و ارزشهای اقتصادی پائین ترین جایگاه را از آن خودکردهاند. نتایج در بخش مؤلفههای زیستمحیطی نیز نشان میدهد زیرمولفه سازگاری با محیط و آسایش اقلیمی بیشترین رتبه را به خود اختصاص داده است و خودبسندگی و استفاده از مصالح بومی کمترین رتبه را دارد.