ژاپن ـ روابط سیاسی و تجاری با ایران
نویسندگان
1 استاد ایرانشناسی دانشگاه مطالعات خارجی توکیو
2 معاون سابق مدیرکل همکاریهای اقتصادی وزارت امور خارجه
doi
چکیده
هر چند مشخص نیست که در چه زمانی ایران تماسهای دیپلماتیک با ژاپن را آغاز کرده است، اما به نظر میرسد سال 1873م. و زمانی که ناصرالدین شاه قاجار در سفر اول خود به اروپا با یک مقام ژاپنی دیدار نمود، را بتوان آغاز تماسهای دیپلماتیک دو کشور دانست. معهذا هیچگونه اطلاعات آماری پیرامون روابط تجاری بین دو کشور تا قبل از سالهای 1920م. وجود ندارد. ایران اولین هیئت خود را در سال 1922م. به ژاپن اعزام نمود و متقابلا ژاپن در سال 1923م. و به منظور بررسی وضعیت سیاسی و اقتصادی ایران، هیئتی را به این کشور روانه ساخت. در ماه اوت 1929، ژاپن نمایندگی دیپلماتیک خود در تهران را برقرار ساخت و در ماه مه 1930، ایران نمایندگی دیپلماتیک خود در توکیو را افتتاح نمود. با شروع جنگ جهانی دوم، ایران روابط دیپلماتیک با ژاپن را در 13 آوریل 1942 قطع کرد و سفارت ژاپن در تهران تعطیل شد. طی 8 سال بعد، هیچگونه روابط دیپلماتیک بین ایران و ژاپن وجود نداشت، اما دو سال پس از خاتمه جنگ، تجارت ایران و ژاپن از سر گرفته شد. در فوریه 1979، دولت ژاپن رژیم جدید ایران را به رسمیت شناخت. آغاز جنگ ایران و عراق در سپتامبر 1980، باعث نگرانی دولت ژاپن گردید. از آنجائیکه ژاپن با هر دو کشور ایران و عراق روابط اقتصادی داشت، لذا نسبت به جنگ موضع بیطرفانهای اتخاذ نمود.