مطالعه علم‌سنجی تولیدات علمی پژوهشنامه مالیات

نویسندگان

1 دکتری مالی و حسابداری، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سلچوک، کُنیا، ترکیه

doi
10.22054/jks.2019.42217.1226
چکیده

هدف این مقاله، مطالعۀ علم­سنجی تولیدات علمی پژوهشنامۀ مالیات به­عنوان تنها نشریۀ علمی پژوهشی حوزۀ دانش مالیاتی در ایران بوده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با استفاده از روش تحلیل محتوا صوت گرفته است. برای گردآوری داده­های موردنیاز از سیاهۀ­ وارسی محقق‌ساخته استفاده شده و محدود­ۀ زمانی پژوهش از ابتدای سال 1387 تا ابتدای 1397 بود. یافته­های پژوهش نشان داد؛ در طول سال­های موردمطالعه 273 مقاله در این مجله منتشر­شده که 626 نویسنده در تولید این مقالات مشارکت داشته­اند، از این تعداد 484 نفر را مردان و 142 نفر را زنان تشکیل داده­اند. با در نظر گرفتن سطح ­تحصیلی و مرتبۀ علمی نویسندگان؛ کارشناسان ارشد با 42 درصد و استادیاران با 28 درصد، در صدر جدول نویسندگان قرار دارند. درعین‌حال 15 درصد مقالات تک­ نویسنده­ای و 85 درصد حاصلِ کارگروهی بوده است. در بین دانشگاه­ها و مراکز پژوهشی، دانشگاه علامه طباطبائی با 27 مقاله در رتبۀ اول و دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی به همراه دفتر مطالعات و تحقیقات مالیاتی با 16 مقاله در رتبۀ دوم قرار گرفته­اند. ازنظر گرایش موضوعی، 11 درصد از آثار منتشر­شده در حوزۀ ارزیابی کارکنان و ادارات مالیاتی بوده، مالیات بر درآمد شرکت­ها با 3/7 درصد و فرار مالیاتی با 6/6 درصد در رتبه­های بعدی قرار دارند. به نظر می­رسد دلیل توجه بیشتر پژوهشگران مجله به موضوعاتی نظیر؛ ارزیابی کارکنان و ادارات مالیاتی به­عنوان موضوع پژوهشی، سهولت در دسترس بودن اطلاعات آن‌ها برای پژوهشگران باشد، اما نقطه مقابل این موضوعات، موضوع ارزیابی مؤدیان مالیاتی است که تعداد پژوهش­های مرتبط با آن در مجله نشان داد که تعداد این پژوهش­ها حتی در بین بیست موضوع اول موردتوجه پژوهشگران نیز قرار ندارد. این در حالی است که پژوهش در این حوزه نقش مؤثری در شناخت موانع و مشکلات نظام مالیاتی داشته و کمک شایانی به برنامه­ریزی­های آینده دولت در حوزۀ درآمد­های مالیاتی خواهد داشت. از طرف دیگر قرار گرفتن موضوع فرار مالیاتی در رده سوم اولویت پژوهشیِ پژوهشگران، حاکی از وجود مشکل و معضل جدی در این زمینه است.