درآمدی بر رفتار اطلاعیابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و رویکرد آنها در استفاده از منابع اطلاعاتی الکترونیکی (مطالعه موردی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه الزهرا، کارمند شرکت سبوی دانش، تهران، ایران
2 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22054/jks.2019.39314.1214چکیده
هدف از پژوهش حاضر شناسایی رفتار اطلاعیابی و چگونگی اولویتدهی و استفادهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز از منابع اطلاعاتی و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺧﻲ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﺟﻤﻌﻴﺖﺷﻨﺎﺧﺘﻲ داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اطلاعیابی و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ بود.روش پژوهش پیمایشی بود. جامعه پژوهش 298 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز بودند که به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای نسبی انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته بوده است. تجزیهوتحلیل دادهها به کمک آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرمافزار SPSS صورت گرفت.یافتههای پژوهش نشان داد که دانشجویان برای رفع نیازهای اطلاعاتی و روزآمدسازی اطلاعات خود بیشترین استفاده را به ترتیب از منابع الکترونیکی، چاپی و سپس انسانی داشتند. اﻛﺜﺮ اﻓﺮاد موردبررسی ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ فناوریهای اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺮاﺟﻌﻪ آﻧﺎن ﺑﻪ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﻘﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. آﻧﺎن از ﻛﺘﺎﺑﺪاران در ﻣﺮﺣﻠﻪی ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺮای ﺟﺎﻳﺎﺑﻲ کتابها ﻳﺎ اﺳـﻨﺎد و جستوجوی اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻤﻚ میطلبند. داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨﺪ اطلاعیابی با مشکلاتی مانند ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ اﻃﻼﻋﺎت در مکانهای ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﺨﺘﻠـﻒ، ﮔـﺮان ﺑﻮدن ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﻮدن آﺧﺮﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮاﺟﻪ بودند. بهرغم گسترش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی بر میزان مراجعه حضوری دانشجویان به دانشگاه، تمامی انواع منابع اطلاعاتی همچنان مورداستفاده بود. متنوع بودن اهداف کسب اطلاعات، عامل تعیینکننده نوع منبع اطلاعاتی بود و دانشجویان برحسب نیاز اطلاعاتی خود منبع اطلاعاتی را مشخص کرده و از آن استفاده میکردند.