پیش‌بینی مستعدترین پهنه‌های کشاورزی حوزه آبخیز تجن با استفاده از روش ارزیابی چند معیاره (MCE)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشجوی دکتری محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشیار، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دکتری محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

5 استاد دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

6 استادیار، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jtcp.2017.61409
چکیده

در چند دهة اخیر تغییر اکثر کاربری‌ها بدون درنظرگرفتن قابلیت‌ها و محدودیت‌های محیط ‌زیستی، مشکلات بسیاری مانند تخریب خاک و آلودگی اکوسیستم­های آبی را به دنبال داشته است، بنابراین، ضرورت تحقیق حاضر، بررسی چگونگی کاهش آثار تغییرات کاربری اراضی احتمالی آینده در حوضة آبخیز تجن با بررسی توانایی بالقوة اراضی به‌عنوان راهکاری برای حفاظت از منابع طبیعی است. از این رو، مدل‌ساز تغییر سرزمین (LCM) برای بررسی میزان تغییرات احتمالی کاربری اراضی آتی به‌کار گرفته شد و در ادامه، با بهره‌گیری از سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روش ارزیابی چندمعیاره (ترکیب خطی وزنی)، مستعدترین مناطق کشاورزی تعیین شد. نتایج نشان داد در طول دورة 2010 تا 2040، کاربری جنگلی 34739 هکتار کاهش، و کاربری کشاورزی و مرتع به‌ترتیب، 27071 و 7668 هکتار افزایش خواهد داشت و نیز 3473 هکتار از مستعدترین مناطق محتمل تغییر از کاربری جنگل به کاربری کشاورزی و مرتع استخراج شد. بنابراین، انتظار می‌رود بررسی تغییرات کاربری اراضی آینده براساس قابلیت اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ می‌تواند به حفاظت از جنگل‌های هیرکانی برای پیشگیری از تغییرات غیراصولی کاربری اراضی در دورة آتی منطقه کمک کند.