تحلیل وضعیت شبکههای اجتماعی مجازی در ایران با رویکرد حوزه عمومی هابرماس (مورد مطالعه چند گروه فیسبوکی)
نویسندگان
1 عضو هیئتعلمی گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
2 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
3 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22083/jccs.2017.58105.1937چکیده
همراه با افزایش نقش روزافزون فضای مجازی در زندگی اجتماعی پرسشهای بنیادی ازجمله در مورد تأثیرات اجتماعی و سیاسی فضای مجازی و فناوریهای مرتبط با آن به وجود آمده است. هدف از این پژوهش بررسی امکان شکلگیری پدیدار حوزه عمومی در شبکههای اجتماعی فیسبوک با توجه به معیارهای حوزه عمومی هابرماس است. بدینمنظور 8 گروه از میان گروهای فیسبوکی ایرانی فعال در زمینه مسائل عمومی بهصورت هدفمند انتخاب و با استفاده از روش تحلیل محتوی کیفی مورد مطالعه قرار گرفتهاند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که کاربران با پیگیری مسائل مطرحشده در شبکههای مجازی در پیوند با دنیای اجتماعی خود، میتوانند نقش فعالتری در حوزه عمومی داشته باشند. همچنین یافتههای بهدست آمده نشان داد فیسبوک بهرغم آنکه زمینه دسترسی شهروندان به اطلاعات مختلف و امکان گفتوگو بر سر موضوعات مختلف را فراهم آورده است، به دلایلی همچون، وجود توزیع نابرابر سرمایههای مختلف، خصلت سطحی بودن اطلاعات، ادامهدار نبودن مسائل مطرحشده، غلبه جلوه بر ایده، جنبه سرگرمکننده بودن مطالب، خصلت انتقادی نبودن مطالب؛ قابلیت تبدیل شدن به یک حوزه عمومی مجازی را ندارد.
