ارزیابی آثار طرح ویژة بهسازی مسکن در تغییر ساختار کالبدی و عملکرد اقتصادی مساکن روستایی (مورد مطالعه: دهستان ئیلاق جنوبی، شهرستان دهگلان)

نویسندگان

1 دکترای جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد جغرافیا و برنامه‏ ریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jhgr.2019.272204.1007835
چکیده

مسکن روستایی با معماری ویژه و ساختار کارکردی خاص خود نیازمند بهسازی و مقاوم‏سازی است. در این راستا، دولت‏ها با اعمال سیاست‏های حمایتی نقش بسزایی در ارتقای سطح استانداردهای کمی و کیفی مسکن دارند. اما برخی مداخلات آن‏ها در حوز توسعة مسکن روستایی ممکن است به تحولاتی منجر شود که جنبه‏های کالبدی و کارکردی مسکن روستایی را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرهای طرح بهسازی مسکن روستایی بر ابعاد اقتصادی و کالبدی مسکن روستایی انجام گرفته است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و ماهیت آن کاربردی است. شیوة گردآوری داده‏ها به روش اسنادی و مشاهدة میدانی بوده که در مطالعة میدانی از پرسش‏نامه استفاده شده است. جامعة آماری پژوهش شامل روستاهای دهستان ئیلاق جنوبی است که به طور نمونه سه روستای قادرمرز، باشماق، و بکرآباد ارزیابی شده‏اند. با استفاده از فرمول اصلاح‏شدة کوکران، 60 واحد مسکونی به‏عنوان نمونه انتخاب شد و شاخص‏های اقتصادی و کالبدی مسکن روستایی در قالب 29 گویه ارزیابی شد. برای آزمون فرضیات از روش‏های آماری T تک‏نمونه‏ای، کای اسکوئر، و ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. نتایج نشان می‏دهد نوسازی مسکن موجب افزایش سطح رضایتمندی ساکنان از ابعاد کالبدی مسکن از جمله افزایش استحکام بنا و نوع مصالح مورد استفاده ‏شده است؛ اما از بُعد اقتصادی به‏دلیل حذف فضاهای معیشتی و کاهش سطح زیربنای واحد مسکونی اقتصاد خانوار تحت تأثیر قرار گرفته و سطح رضایتمندی ساکنان را کاهش داده است.