ارزیابی آثار طرح ویژة بهسازی مسکن در تغییر ساختار کالبدی و عملکرد اقتصادی مساکن روستایی (مورد مطالعه: دهستان ئیلاق جنوبی، شهرستان دهگلان)
نویسندگان
1 دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2019.272204.1007835چکیده
مسکن روستایی با معماری ویژه و ساختار کارکردی خاص خود نیازمند بهسازی و مقاومسازی است. در این راستا، دولتها با اعمال سیاستهای حمایتی نقش بسزایی در ارتقای سطح استانداردهای کمی و کیفی مسکن دارند. اما برخی مداخلات آنها در حوز توسعة مسکن روستایی ممکن است به تحولاتی منجر شود که جنبههای کالبدی و کارکردی مسکن روستایی را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرهای طرح بهسازی مسکن روستایی بر ابعاد اقتصادی و کالبدی مسکن روستایی انجام گرفته است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و ماهیت آن کاربردی است. شیوة گردآوری دادهها به روش اسنادی و مشاهدة میدانی بوده که در مطالعة میدانی از پرسشنامه استفاده شده است. جامعة آماری پژوهش شامل روستاهای دهستان ئیلاق جنوبی است که به طور نمونه سه روستای قادرمرز، باشماق، و بکرآباد ارزیابی شدهاند. با استفاده از فرمول اصلاحشدة کوکران، 60 واحد مسکونی بهعنوان نمونه انتخاب شد و شاخصهای اقتصادی و کالبدی مسکن روستایی در قالب 29 گویه ارزیابی شد. برای آزمون فرضیات از روشهای آماری T تکنمونهای، کای اسکوئر، و ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. نتایج نشان میدهد نوسازی مسکن موجب افزایش سطح رضایتمندی ساکنان از ابعاد کالبدی مسکن از جمله افزایش استحکام بنا و نوع مصالح مورد استفاده شده است؛ اما از بُعد اقتصادی بهدلیل حذف فضاهای معیشتی و کاهش سطح زیربنای واحد مسکونی اقتصاد خانوار تحت تأثیر قرار گرفته و سطح رضایتمندی ساکنان را کاهش داده است.