کارکرد فرهنگی آگهیهای تجاری مرتبط با زنان در روزنامه اطلاعات (1305-1320)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته تاریخ ایران اسلامی پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی
2 استاد گروه تاریخ، پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.22083/jccs.2017.46347چکیده
آگهیهای تجاری، بهمثابه عناصر فرهنگی، حامل پیامهای اجتماعی و فرهنگی بوده و تأثیر انکارناپذیری در برداشتها، ادراکها و رفتارهای فرهنگی مصرف کنندگان برجای میگذارند. هدف مقالۀ پیشرو، بررسی کارکرد فرهنگی آگهیهای تجاری مرتبط با زنان، در روزنامه اطلاعات، مهمترین نشریۀ کشور در دوره پهلوی اول (1305-1320) است. برای این منظور، از دو روش تحلیل محتوا و رویکرد نشانهشناسی رولان بارت استفاده شد. جامعه آماری پژوهش، کلیه شمارههای روزنامه اطلاعات در فاصله سالهای 1305-1320ش است. انتخاب نمونه آماری، از میان سالهای مورد بررسی، بهصورت یک سال در میان و از هر یک سالهای انتخاب شده نیز، بهصورت نمونهگیری تصادفی طبقهبندی شده و بر مبنای یک هفته آماری صورت گرفت و در مجموع 168 شمارگان روزنامه بهعنوان نمونه آماری انتخاب شد. هر یک از آگهیهای تجاری مرتبط با زنان نیز بهعنوان یک واحد تحلیل در نظر گرفته شد. نتیجه پژوهش نشان داد بیشترین تعداد آگهیهای تجاری، به تبلیغ کالاهای مصرفی غیرضروری چون لوازم آرایشی و پوشاک غربی مطابق با مد روز در کشورهای اروپایی اختصاص داشته است و زنان بیشتر در پیوند با مد و آرایش بازنمایی شدهاند. به لحاظ ارزشهای فرهنگی بازنمایی شده نیز، این آگهیها بیشتر بهمثابه عامل فرهنگساز عمل نموده و ارزشهایی چون مصرفگرایی و غربگرایی را بین زنان تبلیغ میکردهاند.