کارکرد فرهنگی آگهی‌های تجاری مرتبط با زنان در روزنامه اطلاعات (1305-1320)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته تاریخ ایران اسلامی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی

2 استاد گروه تاریخ، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.22083/jccs.2017.46347
چکیده

آگهی­های تجاری، به­مثابه عناصر فرهنگی، حامل پیام­های اجتماعی و فرهنگی بوده و تأثیر انکارناپذیری در برداشت­ها، ادراک­ها و رفتارهای فرهنگی مصرف کنندگان برجای می­گذارند. هدف مقالۀ پیش‌رو، بررسی کارکرد فرهنگی آگهی‌های تجاری مرتبط با زنان، در روزنامه اطلاعات، مهم‌ترین نشریۀ کشور در دوره پهلوی اول (1305-1320) است. برای این منظور، از دو روش تحلیل محتوا و رویکرد نشانه­شناسی رولان بارت استفاده شد. جامعه آماری پژوهش، کلیه شماره­های روزنامه اطلاعات در فاصله سال‌های 1305-1320ش است. انتخاب نمونه آماری، از میان سال‌های مورد بررسی، به‌صورت یک سال در میان و از هر یک سال­های انتخاب شده نیز، به‌صورت نمونه­گیری تصادفی طبقه­بندی شده و بر مبنای یک هفته آماری صورت گرفت و در مجموع 168 شمارگان روزنامه به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شد. هر یک از آگهی­های تجاری مرتبط با زنان نیز به­عنوان یک واحد تحلیل در نظر گرفته شد. نتیجه پژوهش نشان داد بیشترین تعداد آگهی­های تجاری، به تبلیغ کالاهای مصرفی غیرضروری چون لوازم آرایشی و پوشاک غربی مطابق با مد روز در کشورهای اروپایی اختصاص داشته است و زنان  بیشتر در پیوند با مد و آرایش بازنمایی شده­اند. به لحاظ ارزش‌های فرهنگی بازنمایی شده نیز، این آگهی­ها بیشتر به‌مثابه عامل فرهنگ­ساز عمل نموده و ارزش­هایی چون مصرف­گرایی و غرب­گرایی را بین زنان تبلیغ می­کرده­اند.