بررسی عوامل مؤثر در تعادل‌بخشی به عرصة فضایی استان گیلان

نویسندگان

1 استاد، دانشکدة جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد، دانشکدة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، پژوهشگاه مهندسی بحران‌های طبیعی شاخص پژوه، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، پژوهشگاه مهندسی بحران‌های طبیعی شاخص پژوه، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jtcp.2016.59146
چکیده

نابرابری و تفاوت‌های منطقه‌ای در بسیاری از کشورها چالش اساسی در مسیر دستیابی به اهداف توسعة متوازن و متعادل است. به‌ویژه آن دسته از کشورهایی که مانند ایران قلمرو حاکمیتشان مناطق جغرافیایی وسیعی را شامل می‌شود. در ایران توسعه و زیرساخت‌های آن در نواحی جغرافیایی کشور در اثر برنامه‌ریزی‌های نامطلوب ملی و متمرکز گذشته، تفاوت شدیدی را در روند توسعه ایجاد کرده است. در این پژوهش با به‌کارگیری روش‌های اسنادی و پیمایشی و با ابزار پرسشنامه و فن دلفی، داده‌ها جمع‌آوری، و با ترکیبی از مدل‌های کمی و کیفی، تحلیل موردنظر انجام گرفته است. در مرحلة دوم دلفی، با کسب نظر استادان، صاحبنظران و مسئولان و متولیان منطقة مورد مطالعه، ماتریس تأثیر متقاطع بررسی میزان تأثیر عوامل بر همدیگر در نابرابری‌های منطقه‌ای استان گیلان تکمیل شد. در مرحلة نهایی نیز با بهره‌گیری از فنون تحلیلی و نرم‌افزار MICMAC، عوامل مؤثر در ایجاد نابرابری‌های استان گیلان بررسی شد و با تحلیل میزان تأثیر متغیرهای مؤثر در ایجاد عدم تعادل‌های منطقه‌ای، عامل اصلی «توسعة تک‌بعدی از منظر فضایی» شناسایی، و در نهایت، راهکارهای مناسب برای تعادل‌بخشی به سازمان فضایی استان گیلان مطرح شد.