نقد سوررئالیستی هفت‌پیکر

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22054/ltr.2010.6510
چکیده

سوررئالیسم مکتبی ادبی است که آندره برتون، نویسندة فرانسوی، در قرن بیستم آن را بنیان‌گذاری کرده و دامنة نفوذ آن به دیگر کشورها هم کشیده شده است. این مکتب با بهره‌گیری از نظریه‌های علمی فروید در روان‌شناسی و نظریه‌های یونگ در اسطوره‌شناسی و نظریات فلسفی- ‌ادبی هگل و هانری برگسون و برخی نویسندگان ادبی پا به‌عرصة وجود گذاشته است. سوررئالیسم معتقد است که یک اثر ادبی باید محصول ذهن و روان ناخودآگاه خالق خود باشد. در آثار سوررئالیستی بهره‌گیری از روان ناخودآگاه، تخیّل و اندیشه، نگارش خودکار، تصادف عینی، امر شگفت و جادو، اسطوره‌ها و نمادها، توجّه به طنز و بی‌زمانی و بی‌مکانی حوادث، از مهم‌ترین ویژگی‌هاست. نظامی در «هفت‌پیکر»، با استفادة ناخودآگاه از فنون سوررئالیستی چون رؤیا و تخیّل، استفاده از نمادها و روان ناخودآگاه، امور شگفت‌انگیز و جادویی، تصادف عینی، بی‌زمانی و بی‌مکانی حوادث، اثری خلق می‌کند که فنون مکتب ادبی سوررئالیسم تقریباً در همة داستان‌های آن با برجستگی ویژه‌ای نمایان است.