تحلیل ماتریس فضایی گسست توسعة منطقهای در استان مرکزی
نویسندگان
1 استادیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آمایش سرزمین، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jtcp.2015.57358چکیده
امروزه، وجود نابرابری و گسست توسعة منطقهای دغدغة بسیاری از کشورهای درحالتوسعه، مانند ایران است. تمرکزگرایی، نابرابری در توزیع جمعیت، فعالیت و تغییرات ضریب برخورداری، از جمله عوامل و موانع برای رسیدن به توسعة منطقهای متوازن در کشور است. از این رو، بررسی و شناخت نواحی و شهرستانهای محروم برای تعیین اولویتهای برنامهریزی و ازبینبردن گسست توسعة منطقهای، اولینگام در فرایند تصمیمسازی بهمنظور محرومیتزدایی مناطق محروم است. لزوم رسیدن به توسعة منطقهای، وجود نگرش همهجانبة اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی، بر اساس شرایط محیطی و انسانی هر منطقه است. بهطور کلی، هدف این مطالعه شناسایی شهرستانهای محروم و تحلیل، بررسی و شناخت علل نابرابریهای (گسست) موجود در شهرستانهای استان مرکزی، بر اساس 14 شاخص اقتصادی، اجتماعی، درمانی و فرهنگی است. نوع پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و توسعهای و روش بررسی، توصیفی - تحلیلی است. شیوة جمعآوری آمار و اطلاعات (1390) به صورت اسنادی - کتابخانهای است. در این مطالعه برای تحلیل و سطحبندی گزینهها روشهای تصمیمگیری چندمعیاره بهکار گرفته شده است. بر اساس نتایج مدلهایHURWITZ ،Maxi max ، Maxi min و ELECTRE، و نشاندادن آنها روی نقشههای GIS، شهرستانهای اراک و ساوه به عنوان شهرستانهای برخوردار و شهرستانهای شازند، دلیجان و خمین از لحاظ شاخصهای مورد مطالعه، به عنوان شهرستانهای نیمهبرخوردار و شهرستانهای تفرش، محلات، زرندیه، آشتیان، و کمیجان به عنوان شهرستانهای محروم شناسایی شدند. بهطور کلی، در استان مرکزی دو منطقة مجزای توسعه شکل گرفته است. یکی به مرکزیت اراک در قسمت جنوبی استان و دیگری در قسمت شمالی استان به مرکزیت ساوه که در حال رشد و توسعة شتابانند.
