مدل‌ دو - سه درجه آزادی سیستم ضد چسبندگی- لغزش رشته حفاری

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

2 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

3 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

doi
10.22060/mej.2023.21883.7535
چکیده

رشته حفاری به دلیل طول زیاد آن و نیروی‌های دینامیکی ناشی از اندرکنش مته و سنگ در معرض ارتعاشات شدید قرار دارد.‌‌ ابزار ضد چسبندگی- لغزش که در انتهای رشته حفاری و درون تجهیزات ته‌چاهی قرار دارد، مانع از وقوع چسبندگی-لغزش و ارتعاشات پیچشی ناشی از آن می‌شود. در این پژوهش یک مدل جدید برای تحلیل ابزار ضد چسبندگی- لغزش ارائه شده است که محدودیت‌های مدل‌های قبلی برای مدل‌سازی رشته حفاری به همراه ابزار ضد چسبندگی- لغزش را ندارد. زمانی که ابزار در حالت غیرفعال قرار دارد، سیستم با دو درجه آزادی مدل‌سازی شده و ابزار مانند یک جسم صلب رفتار می‌کند. با فعال شدن ابزار یک درجه آزادی با توجه به قید سینماتیکی ابزار به مدل اضافه شده و سیستم به صورت یک مدل سه درجه آزادی خواهد بود. بر اساس مدل ارائه شده و شرط‌های تعیین شده، ابزار بین حالت‌ غیرفعال با دو درجه آزادی و حالت فعال با سه درجه آزادی تغییر وضعیت می‌دهد. نتایج به دست آمده از شبیه‌سازی، حاکی از رفتار منطقی ابزار در حضور نیرو و گشتاورهای خارجی وارد بر دو بخش ابزار می‌باشد. مدل ارائه شده به خوبی اثر وزن روی مته و وزن روی قلاب نگهدارنده در فعال‌سازی ابزار را نشان می‌دهد. با استفاده از مدل ارائه شده و در یک حالت مشخص، رفتار غیر‌‌خطی ابزار که ناشی از تغییر وضعیت بین دو دستگاه معادلات دیفرانسیل خطی می‌باشد، نشان داده شده است.