تأثیر فناوری‏های جدید بر اوقات فراغت و سرمایۀ اجتماعی جوانان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه شاهد.

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد.

4 کارشناسی‌ارشد مرکز تحقیقات مخابرات ایران

doi
10.22083/jccs.2016.15433
چکیده

سؤال اصلی پژوهش پیش‌رو این است که آیا تغییرات صورت گرفته در سبک‏های نوین فراغتی (مبتنی بر فناوری‏های اطلاعاتی و ارتباطاتی جدید) با سرمایۀ اجتماعی جوانان رابطه‏ای دارد یا خیر؟ در این مطالعه روی انواع سبک‏های فراغتی و به ویژه سبک فراغتی شاوچینگ سیه متمرکز شده و با توجه به فناوری‏های اطلاعاتی و ارتباطاتی جدید به سبک فراغتی مورد نظر رسیده و رابطۀ آن‌را با سرمایۀ اجتماعی جوانان مطالعه کردیم. این تحقیق به روش پیمایش انجام شده است. پژوهش پیش‌رو در مورد 384 نفر از جوانان 15 تا 29 سالۀ ساکن در منطقۀ پنج شهر تهران انجام شد. یافته‏های تحقیق نشان داد که استفادۀ جوانان از فناوری‏های اطلاعاتی و ارتباطاتی جدید در تکمیل و گذران اوقات فراغت، موجب می‏شود که سرمایۀ اجتماعی جوانان در دو بعد از ابعاد عینی (عضویت و مشارکت افراد در گروه‏ها، سازمان‏ها، معاشرت و ارتباطات افراد) و یک بعد ذهنی آن یعنی اعتماد تعمیم‏یافته (اعتماد مردم به یکدیگر در فضاهای مجازی و اعتماد به فضای مجازی) ارتقاء یابد. از سوی دیگر داده‎هانشاندادندکهاگر افراد از فناوری‏های اطلاعاتی و ارتباطاتی جدید برای فعالیتی اجتماعی در گذران اوقات فراغت‏شان بهره گیرند؛ این امر موجب می‏شود تا میزان سرمایۀ اجتماعی آنها دربارة زمانی که از این ابزارها به ‌منظور فعالیت‏های غیراجتماعی مانند فعالیت‏های تفریحی یا یادگیری استفاده می‏کنند، افزایش یابد.